سيستم تعيين موقعيت جهاني Global Positioning System مي‌باشد كه از طريق رديابي سيگنالهايي كه توسط ماهواره هاي در حال چرخش به دور زمين فرستاده مي شوند عمل مي كند به عبارت ديگر يك گيرنده GPS مي تواند موقعيتش را بر مبناي فاصله زماني ارسال سيگنالها (توسط فرستنده هاي ماهواره اي) تعيين كند. GPS مجموعه‌اي از 24 ماهواره است كه در مداري به دور زمين مي‌چرخند و توسط گيرنده‌هاي زميني به مردم امكان مي‌دهند مكان جغرافيايي خود را پيدا كنند. ماهواره‌ها طوري از هم فاصله دارند كه در هر نقطه زمين، 4 ماهواره بالاي افق قرار خواهد گرفت. هر ماهواره شامل يك كامپيوتر، يك ساعت اتمي و يك راديو است. هر ماهواره با دانستن موقعيت زماني مدار خود، به طور مداوم تغيير مكان و زمان خود را اعلام مي دارد. هر گيرنده GPS در روي زمين شامل كامپيوتري است كه موقعيت خود را با گرفتن اطلاعات از 3 ماهواره دريافت مي‌كند. نتيجه بصورت طول و عرض جغرافيايي با دقت 10 تا 100 متر در اختيار بيشتر گيرنده‌ها قرار مي‌گيرد و اگر ماهواره چهارم نيز قابل دريافت باشد، گيرنده مي‌تواند ارتفاع را نيز به خوبي مكان جغرافيايي نشان دهد. و اگر گيرنده در حال حركت باشد، جهت و سرعت را اندازه‌گيري كرده و زمان تخميني رسيدن به مقصد را نشان مي‌دهد

به بيان ساده فرآيند اندازه گيري تصاوير اجسام در روي عكسهاي هوايي را فتوگرامتري گويند و بعبارت دقيق تر فتوگرامتري عبارتست از هنر، علم و تكنولوژي تهيه اطلاعات درست از عوارض از طريق اندازه گيري، ثبت و تفسير بر روي عكس و يا ساير مداركي كه در بر دارنده اثري از انرژي الكترومنيتيك تابشي ثبت شده باشد.

عكس بعنوان مهمترين منبع اطلاعاتي در اين علم مي باشد و در داقع اصول كار در فتوگرامتري بر روي عكسهاي هوايي است.

عموماً فتوگرامتري را به دو شاخه فتوگرامتري متريك و فتوگرامتري تفسيري تقسيم بندي مي كنند.

در فتوگرامتري متريكي، اندازه گيريهاي كمي مطرح است، يعني با استفاده از اندازه گيريهاي دقيق نقاط از طريق عكس مي توان فواصل حجم، ارتفاع و شكل زمين را تعيين كرد، كه معمولترين كاربردهاي اين شاخه از فتوگرامتري تهيه نقشه هاي مسطحاتي و توپوگرافي از روي عكسهاست. اما فتوگرامتري تفسيري خود به دو شاخه تفسير عكس و سنجش از دور تقسيم می‌شود.

در قسمت تفسير عكس بيشتر مطالعات كيفي بر روي عكس انجام مي گيرد،بعنوان مثال وضعيت پوشش گياهي يك منطقه و يا ميزان جمعيت يك شهر را از طريق عكس مورد مطالعه و تحقيق قرار مي دهند.

عکسهاي هوايي امروزه حداقل در دو رشته بزرگ علمي يعني فتوگرامتري به معني کلي تهيه نقشه از عکسهاي هوايي و ديگري تفسير به معني شناسايي و تشخيص عوارض و اشياء از روي تصوير به کار مي روند و داراي شروع و تاريخ همزماني مي باشند که بتدريج و با پيشرفتهاي تکنولوژي، اين دو رشته توسعه يافته و در نتيجه، استفاده و ابزار براي دو گروه کم کم از هم فاصله گرفته و در هر يک، تخصص هاي جداگانه اي به وجود آمده و بتدريج نيز اضافه خواهد شد. عکسبرداري هوايي براي هر دو مصارف فوق داراي قدمت چندان زيادي نيست، بلکه تاريخ آن کم و بيش مقارن با پيدايش هنر و علم عکاسي و همچنين، صنعت هوانوردي است. اولين گزارش کتبي اختراع عکسبرداري به علوم آکادمي علوم و هنرهاي فرانسه به سال 1839 باز مي گردد. اين عکسبرداري توسط دو فرانسوي به نامهاي Daguerre و Niepce انجام گرفت. اولين گزارش قطعي پرواز هواپيما نيز مربوط به 17 دسامبر 1903 بوسيله برادران آمريکايي Wright مي باشد، بنابراين بايد توجه نمود که تاريخ عکسبرداري هوايي به زمان بينابين دو تاريخ فوق برمي گردد. اولين عکسبرداري هوايي از اروپا (فرانسه) به وسيله G.S.Tournachon که بعداً Nadar ناميده شد، در 1858 در پاريس انجام گرديد و مقارن با او، يعني مجدداً در همان سال شخص ديگري به نام Laussedat با دوربين عکاسي و فيلمهاي شيشه اي که با خود در بالن داشت، از دهکده اي نزديک عکسبرداري نمود. او توانست از عکسها نقشه توپوگرافيک تهيه نمايد و دومي موفق به تجزيه و تحليل رياضي براي برگردان تصوير پرسپکتيو به تصوير ارتوفتو شد. در آمريکا، اولين عکس هوايي که با بالن گرفته شد، به تاريخ 13 اکتبر 1860 ثبت گرديد. اين عکس از ارتفاع 1200 پايي (365 متري) از بندر بوستون گرفته شده و در اتحاد جماهير شوروي سابق، تاريخ اولين عکسبرداري هوايي به سال 1886 بر مي گردد.

                                                       کاربردهای فتوگرامتری

اندازه گيري بدنه خودرو يکي از کاربردهاي فتوگرامتري صنعتي است. با توجه به مجموعه سه عامل : سرعت، هزينه و دقت مورد نياز در مقايسه ‏‎as-built‎‏ و ‏‎as-designed‎‏ بدنه خودرو، اين روش در سالهاي اخير در صنعت خودروسازي به طور جدي تر از قبل مطرح شده است. هدف از اين پايان نامه اندازه گيري بدنه خودرو پاترول با روش فتوگرامتري ‏‎off-line‎‏ صنعتي به منظور ارزيابي الگوريتم هاي موجود در فتوگرامتري و دست يابي به بيشترين مقدار دقت است. در اين پروژه از دوربين متريک ‏‎Zeiss UMK 10/1318 U‎‏ و دوربين غير متريک ‏‎Zenit 122‎‏ استفاده شد. براي اجراي پروژه، در مرحله اول، شبکه اي از نقاط تارگتي بر روي بدنه خودرو نصب گرديد و سپس با طراحي يک شبکه ژئودتيک، مختصات اين نقاط با روش ژئودزي صنعتي بدست آمد. در مرحله بعد شبکه ديگري در اطراف خودرو به منظور استقرار دوربين هاي متريک و غير متريک طراحي گرديد. مختصات عکسي نقاط تارگتي در عکس هاي گرفته شده با کمپاراتور دستگاه تبديل ‏‎Leica SD2000‎‏ با دقت ميکرون قرائت شد و سپس مختصات اين نقاط در يک سيستم سه بعدي در فضاي شيئي با استفاده از تبديل هاي هندسه پروجتيو محاسبه گرديد. به منظور مدلسازي دقيق خطاهاي سيستماتيک موجود در داده ها از پارامترهاي اضافي : ‏‎Brown 1975‎‏، ‏‎Brwon 1976‎‏، ‏‎Brown 1977‎‏، ‏‎‏‎El-Hakim 1977‎‏ در يک حل سلف کاليبراسيون با معادلات شر هم خطي ترکيب گرديد و نتايج بدست آمده از هر روش با يکديگر مقايسه شد. دقت در هر روش از طريق محاسبه اختلاف مختصات نقاط بدست آمده با مختصات همين نقاط که با روش ژئودزي صنعتي بدست آمده بود، برآورد گرديد. در بهترين حالت دقت بدست آمده با روش فتوگرامتري صنعتي حدود 21/0 ميليمتر براي عکس هاي متريک و 71/0 ميليمتر براي عکس هاي غير متريک ارزيابي شد.

برای انجام یک کار عمرانی که گاه جندین سال طول می‌‌کشد باید نقشه برداری کرد و اطلاعات دقیقی از ابعاد مکان ساخت سازهٔ مورد نظر بدست آورد .برای مثال در هنگام نصب دکل‌های مخابراتی ،در آغاز باید مسیر دکل گذاری و فواصل بین دکل‌ها ،به یاری نقشه برداری تعیین شود و سپس دکل‌های مورد نظر را نصب کرد.

رشته نقشه برداری که در حال حاضر در کشورهای پیشرفته ژئوماتیک نامیده می‌شود داری زیر شاخه‌های ژیودزی، سامانه‌های اطلاعات مکانیGIS، سنجش از دور، فتوگرامتری وهیدروگرافی می‌‌باشد.نقشه برداری پایه و BASE هر پروژه عمرانی است . اولین سئوالی که در ذهن هر دانشجو وجود دارد اینست که رشته‌ای که قرار است در آینده با آن زندگی کند چگونه رشته ایست؟

د ر گذشته رشته‌ای بود که به آن می‌‌گفتند : مهندسی راه و ساختمان .بعد ها این رشته به گرایشهای عمران- عمران و عمران نقشه برداری تفکیک پیدا کرد. البته این تعریف بسیار ابتدایی و غیر علمی است. چرا که به عقیده بسیاری نام گذاری نقشه برداری برای رشته‌ای به این وسعت کاری بسیار محدود کننده و غیر منصفانه است. آن چه که مهندسان امروز به نقشه برداری اطلاق می‌کنند واژه ژئوماتیک است. زئوماتیک به معنای علوم زمین یا به معنای بهتر مهندسی زمین است که گرایشهای نقشه برداری زمینی (land surveing)، ژئودزی، سنجش از راه دور، کاداستر، GIS و فتوگرامتری را شامل می‌‌شود .ما برای کسب مدرک کارشناسی باید در علوم یاد شده مهارت کافی بدست بیاوریم پس بهتر است به تعریف این واژه ها بپردازیم .

اولین قدم مهارت در نقشه برداری زمینی است که در دروس نقشه برداری 1و2 با آن آشنا می‌‌شویم. کارهایی نظیر زاویه یابی، فاصله یابی، تراز یابی، و کار با ابزارهایی مانند دوربین های دستی و اتوماتیک، توتال استیشن ها و تراز یابها و زاویه یابها و در نهایت تهیه نقشه مسطحاتی از مناطق در این دسته می‌‌گنجد .

قدم بعدی ترسیم و تهیه نقشه‌های چاپ شده و ایجاد استاندارد های مخصوص برای برگه‌های ترسیم می‌‌باشد برای دستیابی به این مهارتها تسلط بر نرم افزارهایی مانند AUTO CAD, MICRO STATION , SDR MAP SOFT DESK, LAND DEVELOPMENT و سایر نرم افزار های محاسباتی و ترسیمی لازم است، گذراندن واحدهایی مانند کارتوگرافی و کارتوگرافی اتوماتیک مهارت ترسیم نقشه را کامل می‌‌کند .

یکی از راههای پر کاربرد تهیه نقشه، عکسهای هوایی است. اما عکس های هوایی همیشه به دقت نقشه برداری زمینی نیست و ما لاجرم با خطا های پر تعدادی در عکس روبرو هستیم. کلا در رشته نقشه برداری مقابله با خطا ها اهمیت بسیار زیادی دارد.

فتوگرامتری به ما می‌‌آموزد که چگونه با این خطاها مقابله کنیم و در نهایت از عکس محصولاتی مانند نقشه و فتومپ و عکسهای ترسیم شده بدست آوریم. در طول دروس فتوگرامتری 1 تا 4 با انواع عکس، دوربینهای عکس برداری، دستگاههای ترسیم عکس، اندازه گیری روی عکس و بدست آوردن مختصات نقاط آن، خطاهای موجود و... آشنا خواهیم شد .

برای گفتگو در مورد ژئودزی کافیست بگوییم زمین گرد است اما نقشه مسطح است. پس بین نقشه و زمین اختلاف هایی و جود دارد. عده‌ای ژئودزی را علم تعیین موقعیت نامیده اند. ژئودزی علاوه بر هندسه زمین، فیزیک زمین را مورد بررسی قرار می‌‌دهد. این مباحث در دروسی مانند ژئودزی 1 و 2 و نجوم ژئودزی و فیزیکال ژئودزی و سیستمهای تصویر مطرح می‌‌شود. اما برای درک بهتر مفاهیم ژئودزی و همچنین فتو گرامتری به معلومات محاسباتی بسیاری نیاز داریم. این معلومات که پیچیده و بسیار زیبا هستند در دروسی مانند محاسبات عددی، آمار و احتمالات، تئوری خطاها و سرشکنی و هندسه دیفرانسیل و ریاضیات مهندسی مطرح می‌‌شوند و مانند ابزاری قوی ما را در فهم بهتر مطالب تخصصی یاری می‌‌کنند.

در مباحثی مانند کاداستر و برنامه ریزی شهری صحبت از وضعیت حقوقی زمین ها ست. نام دیگر کاداستر نقشه برداری ثبتی است، یعنی نقشه برداری که ارزش حقوقی داشته با شد و بتوان بر اساس مرزهای آن سند مالکیت صادر کرد. برنامه ریزی شهری هم در باره برنامه‌های کلان در مورد شهرها بحث می‌‌کند.

اما GIS یا سیستمهای اطلاعات مکانی از ابداعات سالهای اخیر است و عمر کوتاهی دارد اما آنقدر توانا و پر کاربرد است که جای خود را باز کرده است. اساس GIS بر تهیه‌های نقشه‌های چند منظوره و چند لایه است که با ایجاد بانکهای اطلاعاتی مجزا و ایجاد لینک های مناسب به هم و قرار دادن اطلاعات مربوط به هر زمینه در یک بانک میسر می‌‌گردد. براساس چنین بانکهایی طراحی پرس و جو های متفاوت و مورد نظر به راحتی امکان‌پذیر است .نقشه برداری مسیر از آن قسمتهایی است که از فعالیتهای منحصربه فرد مهندسان نقشه برداریست و در عین حال بسیار مورد نیاز طرحهای عمرانی کشور می‌‌باشد. و می‌‌تواند به عنوان یکی از زمینه‌های پر کاربرد و پر در آمد در آینده در نظر گرفته شود. آنچه مسلم است فعالیت در این زمینه نیازمند توانایی و تحمل سختیهای کار در شرایط نامطلوب است.مسیر های نقشه برداری و طراحی شده می‌‌تواند برای خطوط انتقال آب و گاز و ... مورد استفاده قرار گیرد.

واحد هایی برای نیل به اهدافی نظیر آنچه در بالا آمده در نظر گرفته شده است عبارتند از : نقشه برداری مسیر، طرح هندسی راه، راهسازی، مصالح ساختمانی و مسیر پیشرفته

سنجش از دور از جدید‌ترین گرایشهای نقشه برداریست که همگام با ثانیه ها پیشرفت می‌‌کند و هدف آن استخراج اطلاعات کیفی و گاها هندسی از عکسها ییست که از ماهواره تهیه می‌‌شود. طراحی الگوریتم های پردازش تصاویر ماهواره‌ای و بررسی کیفی عکسها از فعالیتهای این گرایش است که در مباحث دورکاوی و دورکاوی کاربردی مطرح می‌‌شود.

حالا متوجه شدید چه دنیایی در پیش رو دارید. تازه مطالب گفته شده تنها 60% از مطالبی بود که در عمل وجود دارد و جای واحد هایی نظیر میکروژئودزی و نقشه برداری ژئودتیک خالیست.

تاریخچه نقشه برداری

مردمان باستان می‌‌توانستند عرض جغرافیایی را تعیین کنند ولی تعیین طول جغرافیایی با دشواری بسیار همراه بوده است .آنها برای مسافرتهای خود نیاز به نقشه داشتند و نقشه هایی نیز بدون توجه به فواصل تهیه می‌‌کردند .ایرانیان باستان نیز نقش برجسته‌ای در پایه گذاری علم نقشه برداری داشته اند. اکتشافات دریایی که از زمان گذشته انجام گرفته است موید این مطلب است .تعیین موقعیت در روی زمین و فراهم آوردن هر گونه نقشه در جهان باستان نیز نیاز به در دست داشتن ابزارها و بهره وری ا ز قواعدی داشته است .مصریان روشهایی برای اندازه گیری ارتفاع بین دو نقطه و تعیین فاصله افقی آندو داشته‌اند طناب، ترازو گونیا از ابزارهای نخستین نقشه برداری بوده‌اند و کم کم تراز و خط کش و پرگار به آن افزوده گشت.

دانشمندان ایرانی به کمک استرلاب عرض جغرافیایی و با استفاده از ساعت آبی طول جغرافیایی را در هر نقطه از مرز اندازه گیری می‌‌کردند. ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ ایرانی در زمینه‌های گوناگون اندازه گیری نجومی ،و فواصل بین شهرها ،مطالعات بسیار ارزنده‌ای انجام داده است .بخش کوچکی از نوشته ابوریحان بیرونی برای یافتن ارتفاع یک کوه را به زبان خود او برایتان می‌‌آوریم که نشان دهنده درجه علمی و اتکا به مبانی تجربی می‌‌باشد .

نقشه برداران قدیم برای تعیین امتداد، فاصله و زاویه وسایلی ساخته بودند که نخستین آنها ریسمان بود و همچنین برای تعیین تراز افقی تراز هایی ساخته بودند و این تراز در طول تاریخ فرمهای گوناگونی به خود گرفته است. کهن‌ترین آن تراز آبی بوده است که نوع تکامل یافته تر آن همان شیلنگ تراز است که بناهای امروزی از آن استفاده می‌‌کنند. کرجی دانشمند ایرانی مخترع دستگاههای با ارزشی بوده است. وی را می‌‌توان مخترع نخستین دوربین تئودولیت به شمار آورد. وی صفحه‌ای را مدرج کرده و لوله‌ای با قابلیت گردش 360 درجه برروی آن سوار کرد و این صفحه توسط زنجیری آویزان می‌‌شد و توسط شاقولی بر روی آن عمود می‌شد که با آن زوایای بین دو نقطه را می‌‌خواند و با استفاده از تئوریهای مثلثات ارتفاع کوه ها و اختلاف بلندی ها را بدست می‌‌آورد ..

در زمینه نجوم هم خواجه نصیرالدین طوسی رصد خانه‌ای بنا نمود و ابزارهای منحصر به فردی طراحی کرد. دانشمندان اسلامی مدل های مختلفی از حرکتهای سیارات تهیه می‌‌کردند و علاوه بر ان ابزارهای دقیق سنجش وزن و زمان نیز طراحی کرده بودند.همچنین اختراع قطب نما و عمق یاب و پیل الکتریکی را به ایرانیان نسبت می‌‌دهند.

جايگاه مهندسي نقشه‌برداري و ژئوماتيك در توليد نقشه، اطلاعات مكاني و ارائه خدمات اطلاعاتي

در سراسر جهان دولت سعي مي‌كنند كه موفق‌ترين تجارت‌ها را به كشور خود جلب نمايند در جهان كنوني، كشور ما به عنوان كشوري در حال توسعه بايستي از طريق تمركز با مزاياي منابع فراصنعتي مانند: «نوآوري‌هاي صنعتي»، «مهارت نيروي كار»، «ايجاد زيرساختار اطلاعات» تجارت‌هاي موفقي را تجربه نمايد و ضمن ايجاد اشتغال مفيد، بتواند به اهداف توسعه پايدار دست يابد. در شرايط كنوني كه عصر اطلاعات محسوب مي‌شود، اتخاذ استراتژي پيشتازي در زمينه‌هاي اطلاعات و ارتباطات از طريق ايجاد شرايط مناسب براي سرمايه‌گذاران براي زيرساختارهاي اطلاعاتي و ارتباطاتي و فراهم‌نمودن زمينه‌هاي لازم براي تجارت الكترونيكي، دولت مي‌تواند ما را در رسیدن به توسعه پايدار ياري نمايد.

از آنجا كه به بياني 70درصد اطلاعات به نحوي با مكان ارتباط دارند، بنابراين مهندسي نقشه‌برداري و ژئوماتيك به عنوان رشته‌اي كه از ديرباز در زمينه «توليد»، پردازش‌»، «نگهداري» و «ارائه اطلاعات مكاني» فعاليت نموده است، در شرايط كنوني از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. دست‌اندركاران علوم مهندسي نقشه‌برداري بايستي با توجه به وضعيت كنوني با بهره‌گيري مناسب از امكانات، تجارب و متخصصان، ضمن بازنگري در فعاليت‌هاي سنتي خود، نقشي مؤثر در توسعه كشور ايفا نمايند. ايفاي صحيح اين نقش علاوه بر رسیدن به اهداف ملي، موجب توسعه و گسترش علوم مهندسي نقشه‌برداري و ژئوماتيك در كشور مي‌شود.

به منظور دستيابي به موارد ياد شده تلاشي همگاني توسط تمامي دست‌اندركارانعلوم مهندسي نقشه‌برداري و ژئوماتيك از قبيل «سازمان و دستگاه‌هاي توليدكننده نقشه و اطلاعات مكاني»، «بخش خصوصي»، «دانشگاه‌ها و مراكز آموزشي» و «تشكل‌هاي حرفه‌اي و علمي» ضروري است.

اقداماتي كه در زمينه ايفاي اين نقش بايستي انجام پذيرد، عبارتند از:

- توليد اطلاعات مكاني با حجمي متناسب با تقاضاها كه دائماً در حال افزايش است.

- تسريع در پردازش و بهره‌گيري از روش‌هاي نيمه اتوماتيك و اتوماتيك و ايجاد سهولت در اين پردازش‌ها، به نحوي كه افرادي با تخصص‌هاي كمتر و حتي تخصص‌هاي ديگر قادر به انجام آن باشند.

- ايجاد روش‌هاي جديد نگهداري داده‌هاي داراي حجم بالا، به نحوي كه علاوه بر حفظ داده‌ها، اطلاعات با سرعت لازم قابل دسترسي باشند.

- بهره‌گيري از شبكه‌هاي اطلاع‌رساني www در ارائه خدمات و اطلاعات مكاني.

- ايجاد مكانيزم‌هاي مناسب تبادل اطلاعات در كشور با حداكثر سهولت.

- تهيه وارائه نرم‌افزارها و برنامه‌هاي كاربردي به منظور ايجاد سهولت به كارگيري اطلاعات و داده‌هاي توليد شده.

- بازنگري در شرح خدمات و فعاليت‌هاي متداول و ايفاي نقش ارائه‌كننده خدمات اطلاعات مكاني.

- معرفي زمينه‌هاي كاربردي مختلف اطلاعات مكاني و همكاري با متخصصان و مسئولان ساير زمينه‌هاي تخصصي.

- توليد و صدور نرم‌افزار و خدمات مهندسي نقشه‌برداري و ژئوماتيك.

دروس نقشه برداری

نقشه برداری در ایران یکی از گرایشهای عمران می‌باشد ولی جالب این جاست که با رشته عمران-عمران کاملا تفاوت دارد این تفاوت را می‌توانید در فهرست دروس تخصصی این رشته ببینید.

دروس نقشه برداری، فتوگرامتری، کارتوگرافی، نقشه برداری مسیر، ژئودزی و تحلیل شبکه علاوه بر ساعات تئوری دارای ساعات عملی نیز می‌‌باشد و پس از پایان تمامی واحد ها اردوی کارورزی برگزار می‌‌شود که درآنجا جمع بندی کلیه کارهای عملی صورت می‌‌گیرد.

از آنجایی که در این رشته پیشنیاز فراوان وجود دارد پاس نکردن یک درس ممکن است موجب شود یک ترم از دیگران عقب افتاد پیش نیازها در دروس تخصصی به صورت بالا است.

یکی از ویژگی های این رشته نیاز به خلاقیت بالاست چون کارهای نقشه برداری در چارچوب خاصی نمی‌گنجد و نقشه برداری یک کار حجیم و گاهی با شرایط فیزیکی نامناسبی همراه است ،چون عملیات صحرایی فقط بخشی از کار ماست .

آيا در هنگام يك chat معمولي IP شما محرمانه باقي مي ماند؟

فرض كنيد با YAHOO در حال chat كردن هستيد سرور YAHOO به تمام پيغام هاي فرستاده شده و دريافت شده به وسيله شما دسترسي دارد زماني كه مستقيمآ با شخصي به طور اختصاصي در حال chat كردن هستيد ديگر به وسيله سرور YAHOO با او در ارتباط نيستيد بلكه يك ارتباط مستقيم بين دو كامپيوتر وجود دارد اكنون هر كامپيوتر به عنوان يك سرور عمل مي كند و قسمت كوچكي از اين ارتباط به عهده YAHOO است. در اين حالت آدرس IP شما ممكن است لو برود و يك ارتباط كاملآ مستقيم برقرار شود.

آيا من مي توانم آدرس IP خود را مخفي كنم؟

بله بعضي از فايروال ها اين ارتباط دو به دو را مسدود مي كنند و YAHOO بايد از طريق سرور خودش به IP شما دست پيدا كند ولي براي webcam  اين روش عملي نيست و شما مي توانيد به طور غير مستقيم ( از طريق يك proxy ) به YAHOO Messenger متصل شويد.

صفحه log on را ببنديد ( cancel را فشار دهيد ) سپس برويد به:

 log in»preferences

 اطلاعات مربوط به سرور را آن گونه كه دلخواه شماست تنظيم كنيد.

اگر دوست نداريد IP شما در Buddy List ديگران باشد به سادگي روي IP آنها راست كليك كنيد و Remove Buddy را انتخاب كنيد تا خود را از ليست آنها حذف كنيد (اين هم يكي از راههاي لو رفتن IP شما است)

ابتدا از طريق http://edit.yahoo.com وارد سيستم Yahoo شويد (login شويد) سپس به اينجا برويد http://www.delta-knight.com/rem/index.htm

يك آدرس IP چيست؟

يك آدرس پرتكل اينترنت (IP) يك آدرس 32 بيتي (4 بايتي) يكتا است. كه هر كامپيوتر در اينترنت مي تواند داشته باشد و اين هويت هر كامپيوتر را در اينترنت معين مي كند و از اين طريق اطلاعات به كامپيوتر شما داده مي شود و از آن باز خواني مي شود بيشتر كاربران اينترنت كه به صورت dial up (شماره گيري از طريق خط تلفن) به اينترنت متصل مي شوند تقريباً هر بار كه آنها به اينترنت متصل مي شوند به وسيله يك IP جديد اين عمل انجام مي گيرد و تعداد اين آدرسها به رنج ISP (سرويس دهنده اينترنت به شما) وابسته است و اين يك آدرس IP ديناميك است ارتباطات دائم مانند DSL شانس بيشتري يا شايد بهتر است بگوييم بد شانسي بيشتري براي داشتن يك آدرس IP استاتيك يا دائمي و در نتيجه لو رفتن دارند يك آدرس IP مانند:

205.45.62.124

است.

هر كدام از شمارها مي توانند بين 0-255 باشند.

يعني 4228250625 عدد آدرس IP يكتا مي توانيد داشته باشيد

آنجه در بالا آمد خلاصه بود كه فقط براي آشنايي شما دوستان عزيز ذكر شد براي آشنايي بيشتر مي توانيد به سايت Yahoo يا سايتهاي ديكر كه در زمينه امنيت فعاليت مي كنند مراجعه كنيد.

چگونه بهتر گوش کنیم؟

چکیده: گوش کردن یکی از مهمترین مهارتهایی است که با پرورش آن می توانید کارآیی خود را در مدرسه افزایش دهید. این مهارت بعد از مهارت خواندن، یکی از مشکل‌ترین مهارتهاست. در این مقاله سعی داریم تا با راههای پرورش این مهارت آشنا شویم.


کلاس مکانی برای یادگیری و گوش کردن است. ویلیام آرمسترانگ

خوب گوش کردن در کلاس:
* در کلاس مطالب درسی را دنبال کنید و به رویا فرو نروید. ( خیالبافی نکنید. )
* اگر حرف بزنید، مطمئنا نمی توانید گوش کنید.
* در هنگام گوش کردن قلم به دست باشید و نکات مهم را یادداشت کنید.

قبل از کلاس:
* راجع به مطالب درسی جدید فکر کنید.
* نکات مهم جلسه گذشته را به یاد آورید. ( دوره کنید. )
* تکالیف خود را انجام دهید.

در کلاس:
* آنچه را که قبلا یاد گرفته‌اید با مطالب جدید ارتباط دهید.
* آیا شما راجع به موضوع درس اطلاعات اضافی دارید؟
* در طی درس چه چیزی به ذهن شما می آید؟
* برروی موضوع درس تمرکز کنید.
* نکات مهم درس را یادداشت کنید.
* در صورت امکان روی نیمکتهای جلوی کلاس بنشینید. اگر جلوتر باشید بهتر می توانید گوش کنید.

بعد از کلاس:
* مطالب درسی و یادداشتهایتان را دوره کنید.
* بعضی‌ها دوست دارند که یادداشتهایشان را پاکنویس کنند، اما سعی کنید برای اینکار وقت زیادی اختصاص ندهید.
* هنگام دوره زیر نکات مهم خط بکشید.

نکات دیگری راجع به گوش کردن:
* خوب گوش کردن به معنی توجه کردن است.
* تمام آنچه را که گفته می شود بشنوید، نه آنچه را که دوست دارید.
* آنچه را که می شنوید با آنچه که از قبل می دانستید ربط دهید.
* نکات مهم درس را تشخیص دهید.
* سعی کنید نکات مهمی را که ممکن است سوال امتحان باشد، تشخیص دهید.
* صحبتهای معلم را دنبال کنید. ( حدس بزنید صحبتهای بعدی او چه خواهد بود. )
* به دقت به آنچه معلم راجع به تکالیف درسی می گوید، گوش کنید و در صورت نیاز آن را یادداشت کنید.
* به دقت گوش کنید و به دنبال عبارات کلیدی معلم باشید و به آن اهمیت دهید. عباراتی همچون " این مطلب مهم است...، مهم است بدانید که... و یا لازم است که این مطلب را برای امتحان بدانید... "

بخاطر بسپارید که گوش کردن با شنیدن متفاوت است.

شما می توانید هرچیزی را بشنوید، اما به آن گوش نکنید یا از یک گوش بشنوید و از گوش دیگر بیرون کنید.

برای گوش کردن باید فکرکنید و فعال باشید نه منفعل.


منبع:
سایت مرکز مشاوره مهارتهای مطالعه دانشگاه ویرجینیا تکنولوژی ( Virginia Tech) :
http://www.ucc.vt.edu/

جستجوى اساسى

براى وارد كردن يك پرس و جو در گوگل، فقط كافيست تا كلمات تشريحى خود را ورودى گوگل وارد كرده و بعد كليد 'enter' را بزنيد (يا برروى دكمه Search -- جستجو كليك كنيد).

گوگل از پيچيده ترين تكنيكهاى هماهنگى-متون براى پيدا كردن صفحاتى كه مربوط به جستوى سما هستند استفاده ميكند. براى نمونه، وقتى گوگل صفحه اى را تجزيه و تحليل ميكند، گوگل به به صفحاتى كه به آن صفحه نيز لينك هستند نگاه ميكند تا ببيند كه شايد آن صفحات هم درخور با جستوى شما باشند. گوگل همچنين صفحاتى كه را كه موضوعى ارتباطى با موضوع جستجوى شما دارند را براى شما ترجيح ميدهد.

خودكار "و" پرس و جوها

گوگل فقط صفحاتى را بر ميگردند كه اين صفحات شامل تمامموضوعات جستجوى شما ميباشد. در آنجا لازم نيست كه از "and" بين موضوعات خود استفاده كنيد. براى محدود كردن نتايج، بهتر است تا موضوعات خود را دقيقتر و بيشتر بنويسيد.

Stop Words

گوگل كلمات و كاراكترهاى متعارف را ناديده ميگيرد. گوگل همچنين كلماتى مانند "http" and ".com," را به طور خودكار در نظر نميگيرد.، چون اين كلمات كلمات متعارفى هستند كه به ندرت نتايج را محدود ميكنند و فقط باعث كندى سرعت ميشوند.

از "+" براى قطع كلمات در جستجوى خود استفاده كنيد. مطمين شويد كه فاصله اى (space) را قبل از "+" بگذاريد. [شما همچنين ميتوانيد علامت "+" را در غبارات جستجوى خود استفاده كنيد.]

موضوعات جستجوى خود را در زمينه ببينيد

هر نتيجه جستجوى گوگل محتوى يك يا چند صفحه وب منتخب است، كه نشاندهنده آنست كه چطور موضوعات شما در زمينه استفاده شده اند.

بند آوردن

براى فراهم سازى نتايج دقيق، گوگل از بند آوردن يا "wildcard" براى حمايت از جستجوهاى خود استفاده نميكند. براى مثال اگر شما "googl" را جستجو كنيد نتايج ئارايه شونده شامل "googler" يا "googlin" نميشوند.

تلفظ يا بزرگ نويسى اهميت دارد؟

جستجوهاى گوگل حساس به حالت نوشتن (case sensitive)آنها نيست. تمامى كلمات بعد از ورود به حروف كوچك تبديل ميشوند. براى مثال اگر وارد كنيد "GOOGLE" يا "GoOgLe" به عنوان "google" شناخته ميشود.

جستجو در حالت استاندارد (default) گوگل حساس به نوع تلفظ يا علامتهاى تفكيكى نيست. اگر مثلا شما [Muenchen] و [München] را جستجو كنيد، به شما يك نتيجه ارايه ميشود. اگر شما ميخواهيد بين دو كالت و كلمه تبعيض قايل شويد، از علامت + در قبل موضوع استفاده كنيد مانند [+Muenchen] در مقابل با [+München].

1. _{ضدحال يعنی وقتی يه قرار لطيف تو اينترنت داری connect نشی!
   ضدحال يعنی وقتی منتظر فيلم مورد علاقت هستی برق بره!
   ضدحال يعنی بعد از کلی مصيبت که بابات برات موبايل ثبت نام کرده همه سيمکارتا بياد جز مال تو!}
2. _{ضد حال يعنب تو وبلاگ عمو حامد موزيک دانلود کنی رو ۹۹ دی سی بشی !!
   ضدحال يعنی gf-تو بيرون با يه پسر ديگه ببينن!
   ضدحال يعنی يه جلسه سر کلاس نری فقط همون يه جلسه استاد حضور غياب کنه!
   ضدحال يعنی با شکم گرسنه بری تو صف ژتون تموم کرده باشن!
   ضدحال يعنی يه هفته قبل از اينکه جشن تولد بگيری خاله مامانت فوت کنه!
   ضدحال يعنی قبض تلفن بياد ....... تومن!
   ضدحال يعنی بعد از کلی مخ زدن تو اينترنت همينکه بيای به نتيجه برسی اشتراکت تموم بشه !
   ضدحال يعنی با.۹.۷۵ افتادن!
   ضد حال يعنی يه مانتو خوشگل بخری همون روز اول گير کنه به صندلی پاره بشه!
   ضدحال يعنی صبح ساعت ۷ بری سر کلاس استاد نياد!
   ضدحال يعنی شرطی بيدل بزنی امتيازت بشه ۲۵!
   ضدحال يعنی بعد اينکه کلی افه زبان اوومدی نمره زبانت بشه۱۰
   ضدحال يعنی داداش کوچیکت ۲شاخه مودمو اشتباهن بزنه تو پريز برق!
   ضد حال يعنی بری عروسی خانمها و اقايون جدا باشن!
   ضدحال يعنی تو اتاقت فيلم نگاه ميکنی همينکه ميرسه جای.........مامان بياد تو!
   ضدحال يعنی history پاک نکنی همه ايميلاتو داداشه فضولت بخونه!
   ضدحال يعنی نفر ۱۱کنکور شدن!
   ضدحال يعنی کارگردان شدن حنا مخملباف!
   ضدحال يعنی کاندید شدن رفسنجانی برای انتخابات مجلس!
   ضدحال يعنی خواننده شدن میناوند!
   ضدحال یعنی حسنی امام جمعه ارومیه!
   ضدحال يعنی پژو RD!
   ضدحال يعنی فیلم ژاپنی!
   .ضدحال يعنی id caller داشتن!
   ضدحال یعنی عشق یه طرفه!
   ضدحال یعنی گل خوردن دقیقه ۹۰!
   ضدحال یعنی صبح روزی که با دوستات میخوای بری کوه بارون بیاد!
   ضدحال یعنی از سرویس دانشگاه جا موندن!
   ضدحال یعنی با ماشین بابا جریمه شدن!
   ضدحال یعنی سلام کنی جوابتو ندن!
   ضدحال یعنی عینکت سر جلسه امتحان بیفته زمین بشکنه!
   ضد حال یعنی سر جلسه امتحان خدکارت تموم بشه!
   ضدحال یعنی با gf-ات بری کافیشاپ دخترخالتو ببینی!
   ضدحال یعنی تاکسی سوار شی وسط راه بنزین تموم کنه!
   ضدحال یعنی دفترچه تلفنتو گم کنی!
   ضد حال یعنی اونیکه خیلی دوستش داری رو نتونی ببینی!}
3. _{منبع !! عمو حامد}

ماده‌ 1

1)مجاز بودن‌ به‌ تحصيل‌ از نظر قوانين‌ و مقررات‌ جاري‌ كشور و داشتن‌ شرايط عمومي‌ ورود به‌ آموزش‌عالي‌، برابر مصوبات‌ شوراي‌ عالي‌ انقلاب‌ فرهنگي‌

2)داشتن‌ گواهينامه‌ پايان‌ دوره‌ متوسطه‌ از داخل‌ يا خارج‌ كشور، مورد تائيد وزارت‌ آموزش‌ و پرورش ( باتوجه‌ به‌ نظام‌ جديد آموزش‌ متوسطه‌( يا برابرآن‌ براي‌ آموزشهاي‌ حوزوي‌ مطابق‌) مصوبات‌ شوراي‌ عالي‌انقلاب‌ فرهنگي‌( و يا داشتن‌ گواهينامه‌ دوره‌ كارداني‌ براي‌ ورود به‌ دوره‌ كارشناسي‌ ناپيوسته‌ كه‌ حسب‌ موردبه‌ تائيد وزارت‌ علوم، تحقيقات‌ و فن‌آوري يا وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ رسيده‌ باشد.

3)پذيرفته‌ شدن‌ در آزمون‌ ورودي‌

4)سپردن‌ تعهد خدمت‌ بر اساس‌ ضوابط و قانون‌ آموزشي‌ رايگان‌ يا پرداخت‌ شهريه‌ مطابق‌ تعرفه‌ ومقرراتي‌كه‌ از طريق‌ مراجع‌ ذيربط صادر مي‌شود.

ماده‌ 2

نام‌ نويسي‌: پذيرفته‌ شدگان‌ آزمون‌ ورودي‌، موظفند در مهلتهايي‌ كه‌ توسط دانشگاه‌ اعلام‌مي‌شود، براي‌ نام‌ نويسي‌ و انتخاب‌ واحد مراجعه‌ نمايند. عدم‌ مراجعه‌ براي‌ نام‌ نويسي‌ در نخستين‌ نيمسال‌تحصيلي‌ پس‌ از اعلام‌ نتايج‌ آزمون‌، انصراف‌ از تحصيل‌ تلقي‌ خواهد شد.

قانون‌ خاص‌ دانشجويان‌ آزاده‌: چنانچه‌ آزاده‌اي‌ قبل‌ از اسارت‌ در يكي‌ از دانشگاهها و موسسات‌آموزش‌ عالي‌ قبول‌ شده‌ و موفق‌ به‌ ثبت‌ نام‌ نشده‌ باشد قبولي‌ وي‌ محفوظ و دانشگاه‌ مربوطه‌ مكلف‌ است‌پس‌ از معرفي‌ ستاد رسيدگي‌ به‌ امور آزادگان‌ از ايشان‌ ثبت‌ نام‌ بعمل‌ آورد.

دانشجويان‌ آزاده‌ مي‌توانند در صورت‌ تمايل‌ ثبت‌ نام‌ خود را پس‌ از آزادي‌ تا دو نيمسال‌ تحصيلي‌ به‌تعويق‌ اندازند و ترم‌ مزبور جزء سنوات‌ تحصيلي‌ نامبردگان‌ محاسبه‌ نمي‌گردد.

ماده‌ 3

دانشجو موظف‌ است‌ در هر نيمسال‌، در زماني‌ كه‌ دانشگاه‌ اعلام‌ ميكند، براي‌ ادامه‌ تحصيل‌ وانتخاب‌ واحد به‌ اداره‌ آموزش‌ مراجعه‌ كند. عدم مراجعه  دانشجو براي‌ نام‌ نويسي‌ بدون‌ اطلاع‌ و عذر موجه‌،در يك‌ نيمسال‌، به‌ منزله‌ انصراف‌ از تحصيل‌ است‌.در صورت‌ تاخير و يا عذر موجه‌، حق‌ انتخاب‌ واحد وادامه‌ تحصيل‌ را در آن‌ نيمسال‌ ندارد ولي‌ آن‌ نيمسال‌ جزو مدت‌ مجاز تحصيل‌ وي‌ محسوب‌ مي‌شود.

تبصره‌ 1: دانشجو موظف‌ است‌ عذر موجه‌ خود را در خودداري‌ از نام‌ نويسي‌، با دلايل‌ مستند بطورمكتوب‌ در اولين‌ ماه‌ بعد از آغاز هر نيمسال‌ تحصيلي‌، به‌ اداره‌ آموزش‌ دانشگاه‌ اطلاع‌ دهد.

تبصره‌ 2 خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر تمامي‌ وروديها:

به‌ دانشجوي‌ جانبازي‌ كه‌ به‌ علت‌ ادامه‌ درمان‌ نتواند در مهلت‌ تعيين‌ شده‌ براي‌ ثبت‌ نام‌ مراجعه‌ كنداجازه‌ داده‌ مي‌شود(مشروط به‌ اينكه‌ گواهي‌ پزشكي‌ معتبري‌ كه‌ به‌ تائيد كميسيون‌ پزشكي‌ يا پزشك‌ معتمددانشگاه‌ رسيده‌باشد ارائه‌ نمايد) كه‌ تا زمان‌ حذف‌ و اضافه‌ انتخاب‌ واحد كند( مصوبه‌ جلسه‌ 304راي‌عالي‌ برنامه‌ريزي‌ مورخ‌
( 16/7/74)

ماده‌ 4

منع‌ تحصيل‌ همزمان‌: دانشجو در يك‌ زمان‌ حق‌ نام‌ نويسي‌ و ادامه‌ تحصيل‌ در بيش‌ از يك‌ رشته‌و در هر رشته‌ بيش‌ از يك‌ گرايش‌ در يك‌ يا چند دانشگاه‌ را نخواهد داشت‌. در صورت‌ تخلف‌، از ادامه‌تحصيل‌ در يكي‌ از رشته‌هاي‌ انتخابي‌ به‌ تشخيص‌ كميسيون‌ بررسي‌ موارد خاص‌ وزارت‌ محروم‌ و سوابق تحصيلي‌ وي باطل ‌ اعلام‌ مي‌شود. دانشجو در اين‌ حال‌ موظف‌ است‌ كليه‌ هزينه‌هاي‌ مربوط به‌ رشته‌ حذف‌ شده‌ رامطابق‌ تعرفه‌هاي‌ تعيين‌ شده‌ به‌ دانشگاه‌ ذيربط بپردازد.

تبصره‌ 3: دانشجويان‌ ممتاز (استعدادهاي‌  درخشان‌ ) از شمول‌ اين‌ ماده‌ مستثني‌ هستند. تعريف‌ دانشجوي‌ممتاز و ضوابط اجرايي‌ اين‌ تبصره‌، توسط شوراي‌ هدايت‌ استعدادهاي‌ درخشان‌ وزارت‌ آموزش‌ عالي‌ تعيين‌و ابلاغ‌ مي‌شود.

(به فصل 2 رجوع شود)

ماده‌ 5

تعريف‌ واحد درسي‌: آموزش‌ در تمامي‌ دانشگاههاي‌ كشور مبتني‌ بر نظام‌ واحدي‌ است‌. در نظام‌واحدي‌، ارزش‌ هر درس‌ با تعداد واحدهاي‌ آن‌ درس‌ سنجيده‌ مي‌شود و قبولي‌ يا عدم‌ قبولي‌ دانشجو در يك‌درس‌ به‌ همان‌ درس‌ محدود است‌.

هر واحد درس‌، مقدار يا ميزان‌ درسي‌ است‌ كه‌ مفاد آن‌ به‌ صورت‌ نظري‌ 16 ساعت‌( عملي‌ ياآزمايشگاهي‌)،32 ساعت‌(كارگاهي‌ يا عمليات‌ ميداني‌)، 48 ساعت‌ كارآموزي‌ يا كارورزي‌ (يا كار در عرصه‌)64 ساعت ‌در طول يك‌ نيمسال تحصيلي (يادوره‌ تابستاني)‌ و طبق ‌برنامه مصوب ‌شوراي عالي برنامه‌ريزي تدريس مي‌‌شود. در مورد رشته‌هايي‌ كه‌ داراي‌ پروژه‌ هستند مدت‌ اجراي‌ پروژه‌ متناسب‌ با واحد آن‌ توسط استاد مربوط تعيين‌ مي‌شود.

ماده‌ 6

سال‌ تحصيلي‌: هر سال‌ تحصيلي‌ مركب‌ از دو نيمسال‌ تحصيلي ‌و عنداللزوم‌ يك‌ دوره‌ تابستاني‌ است‌ و هرنيمسال‌ تحصيلي‌ شامل‌ 16 هفته‌ و هر دوره‌ تابستاني‌ شامل‌ 6 هفته‌ آموزش‌ است‌.

تبصره‌ : مدت‌ امتحانات‌ پاياني‌ نيمسال‌ يا پايان‌ دوره‌ تابستاني‌ جزو مدت‌ آموزش‌ محسوب‌ نمي‌شود.

ماده‌ 7

حدود اختيارات‌ دانشگاه‌ در مورد برنامه‌ درسي‌: تمام‌ دانشگاهها موظفند برنامه‌ هاي‌ درسي‌مصوب‌ شوراي‌ عالي‌ برنامه‌ريزي‌ را اجرا نمايند. ترتيب‌ دروس‌ با رعايت‌ پيش‌ نيازها، روش‌ تدريس‌ و جابجاكردن‌ ريز مواد و طرح‌ مطالب‌ جديد در يك‌ درس‌ و انتخاب‌ منابع‌ بر عهده‌ دانشگاهها است‌.

ماده‌ 8

دروس‌ انتخابي‌: دانشگاهها مي‌توانند در هر رشته‌ به‌ تشخيص‌ گروه‌ مربوطه‌ تعدادي‌ از دروس‌مرتبط با رشته‌ را تعيين‌ و به‌ عنوان‌ دروس‌ انتخابي‌ به‌ دانشجويان‌ ارائه‌ دهند، مشروط بر آنكه‌ تعداد واحدهااز سقف‌ مجاز در هر رشته‌ تجاوز نكند.

ماده‌ 9

ساعات‌ حل‌ تمرين‌: دانشگاهها مي‌توانند، در صورت‌ لزوم‌ به‌ تشخيص‌ گروه‌ آموزشي‌، در هررشته‌ از دوره‌هاي‌ كارشناسي‌ تا 20ساعت‌ و در دوره‌هاي‌ كارداني‌ و كارشناسي‌ ناپيوسته‌ تا 10 ساعت‌ به‌عنوان‌ حل‌ تمرين‌ به‌ ساعات‌ تدريس‌ رشته‌ ها در طول‌ دوره‌ بيفزايند.

قانون‌ خاص‌ دانشجويان‌ آزاده‌:

1-  وزارتخانه‌ هاي‌ علوم ، تحقيقات و فن‌آوري‌ و بهداشت‌ و درمان‌ وآموزش‌ پزشكي‌ مكلفند، جهت‌ تقويت‌ بنيه‌ علمي‌ دانشجويان‌ آزاده‌، در دانشگاهها و موسسات‌ آموزش‌ عالي‌كلاسهاي‌ تقويتي‌ تشكيل‌ داده و از اين‌ طريق‌ موجبات‌ ارتقاء سطح‌ تحصيلي‌ آنان‌ را فراهم‌ نمايد.

2-  دانشگاهها و موسسات‌ آموزش‌ عالي‌ مكلفند عقب‌ ماندگي‌ تحصيلي‌ دوران‌ اسارت‌ دانشجويان‌ آزاده‌ را ازطريق‌ تشكيل‌ ترمهاي‌ فشرده‌ جبران‌ نمايند.

ماده‌ 10

تعداد واحدها: تعداد واحدهاي‌ درسي‌ لازم‌ براي‌ گذراندن‌ هر يك‌ از دوره‌هاي‌ تحصيلي‌ به‌شرح‌ زير است‌: دوره‌هاي‌ كارداني‌ بين‌ 68 تا 72 واحد

دوره‌هاي‌ كارشناسي‌ پيوسته‌ غير از رشته‌هاي‌ فني‌ و مهندسي‌ 130 تا 135 واحد

دوره‌هاي‌ كارشناسي‌ پيوسته‌ فني‌ و مهندسي‌ 130 تا 140 واحد

دوره‌هاي‌ كارشناسي‌ ناپيوسته‌ 67 تا 70 واحد

دوره‌هاي‌ كارشناسي‌ ارشد پيوسته‌ 172 تا 182 واحد

ماده‌11

هر دانشجو مي‌تواند در هر نيمسال‌ تحصيلي‌ حداقل‌ 12 و حداكثر 20 واحد درسي‌ را انتخاب‌ كند.

تبصره‌ 1: در آخرين‌ نيمسال‌ تحصيلي‌، دانشجو از رعايت‌ شرط انتخاب‌ حداقل‌ 12 واحد معاف‌ است‌.

تبصره‌ 2: در صورتيكه‌ دانشجو براي‌ فراغت‌ از تحصيل‌ تنها يك‌ درس‌ باقيمانده‌ داشته‌ باشد با نظر دانشگاه‌و تائيد استاد مربوط، مي‌تواند امتحان‌ آن‌ درس‌ را در طول‌ نيمسال‌ از طريق‌ معرفي‌ به‌ استاد بگذراند.

تبصره‌ 3: اگر دانشجويي‌ در يك‌ نيمسال‌ ميانگين‌ كل‌ نمراتش‌ حداقل‌ 17 باشد مي‌تواند با نظر دانشگاه‌ درنيمسال‌ بعد حداكثر تا 24 واحد درسي‌ را انتخاب‌ كند.

استعلام‌ از وزارت‌ فرهنگ‌ و آموزش‌ عالي‌ در خصوص‌ ماده‌ 11 مربوط به‌ شاهد و ايثارگر:

بر اساس‌ مصوبات‌ كميته‌ نظارت‌ بر اجراي‌ آئين‌ نامه‌هاي‌ آموزشي‌، در صورتيكه‌ انتخاب‌ واحد اوليه‌دانشجوي‌ شاهد و ايثارگر 10 واحد و يا بيشتر از آن‌ باشد وبنا به‌ دلايلي‌ موجه‌ مبادرت‌ به‌ حذف‌ درس‌ يادروسي‌ نمايد، به‌ طوريكه‌ تعداد واحد باقيمانده‌ زير حد نصاب‌ رسيده‌ و با اين‌ تعداد واحد ميانگين‌ كمتر از12 كسب‌ نمايد، اين‌ نيمسال‌ از لحاظ مشروطي‌ يك‌ نيمسال‌ مستقل‌ محسوب‌  مي‌شود. ولي‌ چنانچه‌ انتخاب‌واحد اوليه‌ دانشجوي‌ مورد نظر خارج‌ از اراده‌ وي‌ كمتر از 10 واحد باشد نمرات‌ اين‌ نيمسال‌ همانند ترم‌تابستاني‌ در ميانگين‌ كل‌ وي‌ منظور شده‌، ولي‌ در هر صورت‌ نيمسال‌ مورد بحث‌ در حداكثرمدت‌ مجازتحصيل‌ محاسبه‌ خواهد شد.

تبصره‌ الحاقي‌ به‌ ماده‌ 11 خاص‌ دانشجويان‌ ورودي‌ 69 به‌ قبل‌:دانشجويان‌ رزمنده‌ اعم‌ ازسهميه40% و يا دانشجوياني‌ كه‌ حداقل‌ 6 ماه‌ را در جبهه‌ گذرانده‌اند، فرزندان‌ شاهد، جانبازان‌ انقلاب‌اسلامي‌ و آزادگان‌ مي‌توانند حداقل‌ 10 واحد درسي‌ در هرنيمسال‌ انتخاب‌ نمايند.اين‌ نيمسال‌ جزء سنوات‌تحصيلي‌ دانشجو محسوب‌ مي‌شود.

تبصره‌ 4 : در مواردي‌ كه‌ دانشجو براي‌ فراغت‌ از تحصيل‌ حداكثر 24 واحد باقيمانده‌ داشته‌ باشد حتي‌ اگرمشروط باشد، با نظر دانشگاه‌ مي‌تواند تمامي‌ واحدهاي‌ باقيمانده‌ را در يك‌ نيمسال‌ انتخاب‌ كند.

تبصره‌ 5: تعداد واحدهاي‌ انتخابي‌ در دوره‌ تابستاني‌ حداكثر 6 واحد درسي‌ است‌.

تبصره‌ 6 خاص‌ دانشجويان‌ شاهد وايثارگر: دانشجوي‌ شاهد و ايثارگري‌ كه‌ با گذراندن‌ 8 واحد درسي‌فارغ‌التحصيل‌ مي‌شود در صورتيكه‌ ميانگين‌ نمرات‌ نيمسال‌ ما قبل‌ او حداقل‌ 15 باشد مي‌تواند در دوره‌تابستاني‌ حداكثر 8 واحد‌ انتخاب‌ نمايد (مصوب‌ جلسه‌ 304 مورخ‌16/7/74(

قانون‌ خاص‌ دانشجويان‌ آزاده‌:  دانشجوي‌ آزاده‌ مي‌تواند(20) واحد درسي‌ از واحدهاي‌ خود رابصورت‌ پيش‌ ترم‌ گذرانده‌ و امتحان‌ دهد. اين‌ (20) واحد درسي‌ مي‌توانند از واحدهاي‌ عمومي‌ و تربيتي‌باشد. نمرات‌ كسب‌ شده‌ اين‌ دروس‌ در صورت‌ تمايل‌ اين‌ آزاده‌ در معدل‌ همان‌ ترم‌ تحصيلي‌ منظورمي‌گردد.

تبصره‌ الحاقي‌ به‌ ماده‌ 11 مخصوص‌ وروديهاي‌ 70 به‌ بعد: دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر مي‌توانند درهر نيمسال‌ حداقل‌ 10 واحد انتخاب‌ نمايند.

ماده‌ 12

آندسته‌ از پذيرفته‌شدگان‌ آزمون‌ سراسري‌ ورودي‌ دانشگاهها در دوره‌هاي‌ كارداني‌، كارشناسي‌ وكارشناسي‌ ارشد پيوسته‌ در همه‌ رشته‌هاي‌ تحصيلي‌ كه‌ نمره‌ خام‌ امتحان‌ آنها در آزمون‌ ورودي‌ در يك‌ ياچند درس‌ به‌ تشخيص‌ شوراي‌ آموزشي‌ دانشگاه‌ پذيرنده‌ از حد نصاب‌ معيني‌ كمتر باشد موظفند حسب‌نياز رشته‌ دروسي‌ را كه‌ آن‌ دانشگاه‌ تعيين‌ مي‌كند به‌ عنوان‌ دروس‌ جبراني‌ يا (پيشنياز دانشگاهي‌) علاوه‌بر دروس‌ مندرج‌ در برنامه‌ مصوب‌ بگذرانند.

تبصره‌ 1: تعيين نوع ‌درس، تعداد‌ واحد،‌ ريزمواد‌، نحوه ارائه‌، و زمان تدريس‌ دروس پيشنياز‌ دانشگاهي‌ بر عهدة‌ شوراي آموزشي‌ دانشگاه پذيرنده‌ است.

تبصره‌ 2: سازمان ‌سنجش و آموزش ‌كشور، موظف‌ است پس از‌ اعلام نتايج‌ آزمون ورودي،‌ كارنامه پذيرفته‌ شدگان ‌مشتمل بر نمره‌ خام آنها را ‌در هر يك ‌از مواد امتحاني‌ در اختيار دانشگاههاي‌ ذيربط قرار‌ دهد.

تبصره‌ 3: ارائه‌ دروس‌ پيشنيازدانشگاهي و چگونگي‌ اجراي‌ آنها در دانشگاهها، از هر حيث‌  مانند دروس‌دانشگاهي‌ و تابع‌ مقررات‌ آموزش‌  عالي‌ است‌.

نمره‌ اين‌ دروس‌ در كارنامه‌ دانشجو ثبت‌ و در ميانگين‌ نمرات‌ پايان‌ نيمسال‌ و همچنين‌ در ميانگين‌ كل‌نمرات‌ دانشجو محاسبه‌ مي‌شود و در مشروطي‌، قبولي‌ يا ردي‌ دانشجو نيز تاثير دارد.

تبصره‌ 4: به‌ حداكثر طول‌ دوره‌ تحصيل‌ دانشجوياني‌ كه‌ حداقل‌ 8 واحد از دروس‌ پيشنياز دانشگاهي‌ را گذرانيده‌ باشند، يك‌ نيمسال‌ تحصيلي‌ افزوده‌ مي‌شود.

ماده‌ 13

طول‌ دوره‌: حداكثر مدت‌ مجاز تحصيل‌ در دوره‌هاي‌ كارداني‌ و كارشناسي‌ ناپيوسته‌ 3 سال‌ ودر دوره‌هاي‌ كارشناسي‌ پيوسته‌ 6 سال‌ است‌. در صورتيكه‌ دانشجو نتواند واحدهاي‌ دوره‌ را در حداكثرمدت‌ مجاز تحصيل‌ با موفقيت‌ بگذراند از دانشگاه‌ مربوط اخراج‌ مي‌شود.

تبصره خاص دانشجويان شاهد و ايثارگر تمامي وروديها: حداكثر مدت مجاز تحصيل دانشجويان شاهد و ايثارگر بر حسب مورد و با تاييد شوراي آموزشي دانشگاه مي‌تواند تا دو نيمسال افزايش يابد. (بخشنامه 56114 مورخ 3/6/69)

قانون‌ خاص‌ دانشجويان‌ آزاده‌: مدت‌ اسارت‌ دانشجويان‌ آزاده‌ جزء سنوات‌ تحصيلي‌ آنان‌ محسوب‌نخواهد شد.

ماده‌ 14

حضور در جلسات‌ درس‌: حضور دانشجو در تمام‌ جلسات‌ مربوط به‌ هر درس‌ الزامي‌ است‌ وساعات‌ غيبت‌ دانشجو در هر درس‌ نبايد از 16/3 مجموع‌ ساعات‌ آن‌ درس‌ تجاوز كند، در غير اين‌ صورت‌ نمره‌دانشجو در آن‌ درس‌ صفر محسوب‌ مي‌شود.

تبصره‌ 1: در صورتيكه‌ غيبت‌ دانشجو در هر درس‌ بيش از
16/3 باشد  ولي‌ غيبت‌ او موجه‌ تشخيص‌ داده‌شود آن‌ درس‌ حذف‌ مي‌شود. در اين‌ حال‌ رعايت‌ حد نصاب‌ 12 واحد در طول‌ نيمسال‌ براي‌ وي‌ الزامي‌ نيست‌ ولي‌ نيمسال‌ مذكور به‌ عنوان‌ يك‌ نيمسال‌ كامل‌ جزو سنوات‌ تحصيلي‌دانشجو محسوب‌ مي‌شود.

تبصره‌ 2: غيبت‌ در جلسات‌ دو هفته‌ اول‌ هر درس‌ به‌ دليل‌ حذف‌ و اضافه‌ يا به‌ هر دليل‌ ديگر مجاز نيست‌ ودر صورت‌ پيشامد جزو  16/3 غيبت مجاز دانشجو محسوب‌ مي‌شود.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر70 به بعد:   دانشجوي‌ شاهد و ايثارگري‌ كه‌ به‌ دليل‌انجام‌ معالجات‌ پزشكي‌ ناشي‌ از صدمات‌ جنگ‌ نتواند در جلسه‌ يا جلسات‌ امتحاني‌ درس‌ يا دروس‌ گرفته‌شده‌ شركت‌ كند با تائيد مدارك‌ توسط كميسيون‌ پزشكي‌ يا پزشك‌ معتمد دانشگاه‌ مي‌تواند طبق‌ برنامه‌هايي‌كه‌ از طرف‌ گروه‌ آموزشي‌ ذيربط تعيين‌ مي‌شود حداكثر تا پايان‌ نيمسال‌ بعدي‌ در امتحان‌ آن‌ درس‌ يا دروس‌شركت‌ و در غير اين‌ صورت‌ درس‌ يا دروس‌ مذكور حذف‌ مي‌شود(مصوبه‌ جلسه‌ 304 شوراي‌ عالي‌برنامه‌ريزي‌ مورخ‌ 16/7/74)

ماده‌ 15

غيبت‌ در امتحان‌: غيبت‌ غير موجه‌ در امتحان‌ هر درس‌ به‌ منزله‌ گرفتن‌ نمره‌ صفر در امتحان‌ آن‌درس‌ است‌ و غيبت‌ موجه‌ در امتحان‌ هر درس‌ موجب‌ حذف‌ آن‌ درس‌ مي‌گردد.

تبصره‌ خاص‌ شاهد و ايثارگر وروديهاي‌ 70 به‌ بعد: تشخيص‌ غيبت‌ موجه‌ يا غير موجه‌ بودن‌ غيبت‌دانشجوي‌ شاهد وايثارگر در كلاس‌ درس‌ يا در جلسه‌ امتحان‌ با ستاد امور دانشجويان‌ شاهد و ايثارگردانشگاه‌ مي‌باشد(مصوب‌ جلسه‌ 304 مورخ‌ 16/7/74)

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ ورودي‌ 69 به‌ قبل‌: دانشجويان‌ رزمنده‌اي‌ كه‌ به‌ دليل‌ انجام‌ معالجات‌پزشكي‌ ناشي‌ از صدمات‌ جنگ‌ نتوانند در جلسه‌ امتحان‌ شركت‌ كنند، در صورتيكه‌ بيش‌از16/3 مجموع‌ساعات‌ تدريس‌ غيبت‌ نداشته‌ و موضوع‌ عدم‌ حضور خود را از قبل اطلاع‌ داده‌ باشند، با نامه‌ كميسيون‌پزشكي‌ دانشگاه‌ مي‌توانند طبق‌ برنامه‌اي‌ كه‌ از طرف‌ گروه‌ آموزشي‌ ذيربط تعيين‌ مي‌شود در امتحان‌ مجددآن‌ درس‌ يا دروس‌ شركت‌ كنند.

ماده‌ 16

تشخيص‌ موجه‌ بودن‌ غيبت‌ در جلسات‌ درس‌ و امتحان‌ برعهده‌ شوراي‌ آموزشي‌ دانشگاه‌ ياكميته‌ منتخب‌ آن‌ شورا است‌.

ماده‌ 17

دانشجو مي‌تواند در هر نيمسال‌ تحصيلي‌، فقط در مهلتي‌ كمتر از دو هفته‌ پس‌ از شروع‌ نيمسال‌تحصيلي‌ حداكثر دو درس‌ ديگر انتخاب‌ يا دو درس‌ انتخابي‌ خود را حذف‌ يا دو درس‌ انتخابي‌ خود را با دودرس‌ ديگر جابجا ‌نمايد مشروط بر آنكه‌ تعداد واحدهاي‌ انتخابي‌ وي‌ از حد مقرر‌ تجاوز نكند.

ماده‌ 18

در صورت‌ اضطرار، دانشجو مي‌تواند تا 5 هفته‌ مانده‌ به‌ پايان‌ تحصيلي‌ فقط يكي‌ از درسهاي‌نظري‌ خود را با تائيد گروه‌ آموزشي‌ مربوط حذف‌ كند، مشروط بر آنكه‌ اولاً غيبت‌ دانشجو در آن‌ درس‌ بيش‌از 16/3 مجموع‌ ساعات‌ آن‌ درس‌ نباشد و ثانياً تعداد واحدهاي‌ باقيمانده‌ وي‌ از 12 واحد كمتر نشود.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر تمامي‌ وروديها: دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر مي‌توانند دودرس‌ نظري‌ خود را تا پنج‌ هفته‌ مانده‌ به‌ پايان‌ نيمسال‌ تحصيلي‌ و با توجه‌ به‌ شرايط مذكور حذف‌ نمايند،مشروط به‌ اينكه‌ تعداد واحدهاي‌ باقيمانده‌ دانشجو از 10 واحد كمتر نشود(مصوب‌ جلسه‌ 304 شوراي‌عالي‌ مورخ‌ 16/7/74)

ماده‌ 19

حذف‌ كليه‌ درسهاي‌ انتخابي‌ در يك‌ نيمسال‌ تنها در صورتي‌ مجاز است‌ كه‌ با تشخيص‌ شوراي‌آموزشي‌ موسسه‌ آموزش‌ عالي‌ مربوط، دانشجو قادر به‌ ادامه‌ تحصيل‌ در آن‌ نيمسال‌ نباشد. در اين‌ صورت‌نيمسال‌ مزبور جزء حداكثر مدت‌ مجاز تحصيل‌ دانشجو محسوب‌ خواهد شد.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر وروديهاي‌ 70به‌ بعد: تشخيص‌ قادر نبودن‌ به‌ ادامه‌تحصيل‌ در نيمسال‌ مورد نظر براي‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر با ستاد امور دانشجويان‌ شاهد و ايثارگردانشگاه‌ مي‌باشد(مصوب‌ جلسه‌ 304 شوراي‌ عالي‌ برنامه‌ريزي‌ مورخ‌(16/7/74)

ماده‌ 20

معيارهاي ارزيابي‌

ارزيابيپيشرفت‌ دانشجو در هر درس‌ بر اساس‌ ميزان‌ حضور، فعاليت‌ در كلاس‌، انجام‌ تكاليف‌درسي‌ و نتايج‌ امتحانات‌ بين‌ نيمسال‌ و پايان‌ نيمسال‌ صورت‌ مي‌گيرد. استاد هر درس‌ مرجع‌ ارزيابي‌ دانشجودر آن‌ درس‌ است‌.

تبصره‌: برگزاري‌ امتحان‌ پايان‌ نيمسال‌ براي‌ هر درس‌ الزامي‌ است‌.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر وروديهاي‌ 70 به‌ بعد: مدت‌ زمان‌ امتحان‌ (ميان‌ ترم‌ وپايان ترم ) براي‌ دانشجويان‌ جانباز با توجه‌ به‌ وضعيت‌ جسماني‌ آنها بنا به‌ تشخيص‌ كميسيون‌ پزشكي‌ يا پزشك‌ معتمددانشگاه‌ و با تائيد ستاد امور دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر دانشگاه‌ حداكثر تا دو برابر مدت‌ زمان‌ معمول‌ آن‌قابل‌ افزايش‌ است‌.

ماده‌ 21

معيار ارزيابي‌ پيشرفت‌ تحصيلي‌ دانشجو نمره‌ درس‌ است‌ و نمرات‌ دانشجو در هر درس‌ به‌صورت‌ عددي‌ بين‌ صفر تا بيست‌ تعيين‌ مي‌شود.

ماده‌22

حداقل‌ نمره‌ قبولي‌ در هر درس‌ 10 است‌ دانشجويي‌ كه‌ در پايان‌ ترم‌ هر يك‌ از دروس‌ الزامي‌مردود شود، در اولين‌ فرصت‌ معين‌ ملزم‌ به‌ تكرار آن‌ درس‌ است‌. با اين‌ حال‌ نمرات‌ كليه‌ دروس‌ اعم‌ از (قبولي‌ و ردي‌) در كارنامه‌ دانشجو ثبت‌ ودر محاسبه‌ ميانگين‌ منظور مي‌شود.

تبصره‌: اگر دانشجويي‌ در يك‌ درس‌ اختياري‌ مردود شد به‌ جاي‌ آن‌ درس‌ مي‌تواند از جدول‌ دروس‌انتخابي‌ در برنامه‌ مصوب‌، درس‌ ديگري‌ را انتخاب‌ كند.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر ورودي‌ 67 به‌ قبل‌: نمرات‌ مردودي‌ پنج‌ درس‌دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر(پذيرفته‌ شدگان‌ قبل‌ از سال‌ تحصيلي‌ 68ـ 67) كه‌ حداقل‌ 90 روز در جبهه‌حضور داشته‌ اند و همچنين‌ دانشجويان‌ شاهد در نيمسالي‌ كه‌ سرپرست‌ خانواده‌ آنان‌ به‌ درجه‌ رفيع‌ شهادت‌رسيده‌اند در ميانگين‌ نمرات‌ انان‌ محاسبه‌ نمي‌شود، مشروط بر اينكه‌ نمرات‌ دروس‌ مزبور در امتحان‌ نوبت‌دوم‌ كمتر از 14 نباشد. بعلاوه‌ حد نصاب‌ نمره‌ مذكور براي‌ دانشجوياني‌ كه‌ بيش‌ از يك‌ سال‌ در جبهه‌ حضورداشتند 12 خواهد بود)بخشنامه‌ 54112 مورخ‌ 6/3/69)

ماده‌ 23

درس‌ ناتمام: در موارد استثنايي‌ نمره‌ تمرين‌ دبيري‌، كارآموزي‌، كارورزي‌، عمليات‌ صحرايي‌،كار در عرصه‌ و دروسي‌ كه‌ در برنامه‌ آموزشي‌ مصوب‌، توام‌ با پروژه‌ ارائه‌ مي‌شود در صورتيكه‌ به‌ تشخيص‌استاد و تائيد گروه‌ آموزشي‌ مربوط، تكميل‌ آنها در طول‌ يك‌ نيمسال‌ تحصيلي‌ ميسر نباشد، ناتمام‌ تلقي‌ميگردد.

نمره‌ ناتمام‌ بايد حداكثر تا پايان‌ نيمسال‌ بعد به‌ نمره‌ قطعي‌ تبديل‌ گردد.

استعلام‌ از وزارت‌ فرهنگ‌ و آموزش‌ عالي‌ در رابطه‌ با ماده‌ 22 مربوط به‌ دانشجويان‌ شاهد وايثارگر وروديهاي‌ 67 به‌ قبل‌ و جانبازان‌ 35% به‌ بالاي‌ 67 به بعد: براساس‌ نظر ستاد اموررزمندگان‌، دانشجوياني‌ كه‌ بيش‌ از يك‌ بار از درسي‌ نمره‌ مردودي‌ گرفته‌ (مرحله‌ اول‌،مرحله‌ دوم‌،ياسوم‌,...) و سپس‌ نمره‌ حد نصاب‌ را كسب‌ نموده‌اند نمره‌ درس‌ از كارنامه‌ آنان‌ حذف‌ و نمره‌ قبولي‌ در كارنامه‌ثبت‌ ميشود، مشروط بر اينكه‌ هر مرحله‌ از امتحان‌ به‌ منزله‌ يك‌ درس‌ تلقي‌ گردد. به‌ طور مثال‌ دانشجومي‌تواند يك‌ درس‌ را دوبار و يك‌ درس‌ را سه‌ بار امتحان‌ دهد يا اينكه‌ يك‌ درس‌ را 5 بار امتحان‌ دهد.

ماده‌ 24

استاد موظف‌ است‌ گزارش‌ نمره‌ نهايي‌ هر درس‌ را حداكثر ظرف‌ 10 روز پس‌ از برگزاري‌ امتحان‌آن‌ درس‌ به‌ اداره‌ آموزش‌ دانشكده‌ يا واحد مربوطه‌ تسليم‌ نمايد.

ماده‌ 25

اداره‌ آموزش‌ هر دانشكده‌ يا واحد ذيربط در هر دانشگاه‌ موظف‌ است‌ نمرات‌ دانشجويان‌ راحداكثر تا دوهفته‌ پس‌ از برگزاري‌ آخرين‌ امتحان‌ هر نيمسال‌ و بعد از رسيدگي‌ به‌ اعتراضات‌ دانشجويان‌ ورفع‌ اشتباهات‌ احتمالي‌، به‌ اداره‌ آموزش‌ كل‌ دانشگاه‌ تسليم‌ نمايد.

تبصره: نمره‌ پس‌ از اعلام‌ به‌ آموزش‌ كل‌ دانشگاه‌ غير قابل‌ تغيير است‌.

ماده‌ 26

در پايان‌ هر نيمسال‌ تحصيلي‌، ميانگين‌ نمرات‌ دانشجو در آن‌ نيمسال‌ و ميانگين‌ كل‌ نمرات‌ او تاپايان‌ آن‌ نيمسال‌ و در پايان‌ دوره‌ تحصيلي‌، ميانگين‌ كل‌ نمرات‌ دانشجو محاسبه‌ و در كارنامه‌ وي‌ ثبت‌ مي‌شود.

تبصره‌ 1: براي‌ محاسبه‌ ميانگين‌ نمرات‌، نمره‌ هر درس‌ در تعداد واحدهاي‌ آن‌ درس‌ ضرب‌ مي‌شود ومجموع‌ حاصل‌ ضربها در تمام‌ دروسي‌ كه‌ دانشجو براي‌ آنها نمره‌ گرفته‌ است‌ (اعم‌ از ردي‌ يا قبولي) برتعدادكل‌ واحدهاي‌ اخذ شده‌ تقسيم‌ مي‌شود.

تبصره‌ 2: دوره‌ تابستاني‌ به‌ عنوان‌ نيمسال‌ تحصيلي‌ محسوب‌ نمي‌شود. نمرات‌ دروسي‌ كه‌ دانشجو دردوره‌ تابستاني‌ مي‌گذراند تنها در محاسبه‌ ميانگين‌ كل‌ دانشجو محسوب‌ مي‌گردد. به‌ همين‌ نحو نمرات‌دانشجو در نيمسالي‌ كه‌ الزاما كمتر از 12 واحد انتخاب‌ مي‌كند و كسر بودن‌ واحدها خارج‌ از اراده‌ او است‌نيز مانند دروس‌ تابستاني‌ فقط در ميانگين‌ كل‌ او محاسبه‌ مي‌شود ولي‌ آن‌ نيمسال‌ جزو حداكثر مدت‌ مجازتحصيل‌ دانشجو محسوب‌ خواهد شد.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر وروديهاي‌ 67 به‌ بعد: نمرات‌ مردودي‌ سه‌ درس‌دانشجويان‌ شاغل‌ به‌ تحصيل‌ جانباز با حداقل‌ 35% جانبازي‌ و زوجه‌ جانباز 50% به‌ بالا (وروديهاي‌ 67 به‌بعد)در ميانگين‌ نمرات‌ آنان‌ محسوب‌ نمي‌شود، مشروط بر اينكه‌ نمرات‌ هر يك‌ از دروس‌ مزبور پس‌ از اخذآنها در اولين‌ فرصت‌ ممكن‌ و شركت‌ در امتحانهاي‌ آن‌ كمتر از 12 نباشد. براي‌ دانشجويان‌ جانبازي‌ كه‌ درصدجانبازي‌ آنان‌ بيش‌ از35% باشد بازاي‌ هر 10% اضافه‌ جانبازي‌ يك‌ درس‌ به‌ سه‌ درس‌ فوق‌ افزوده‌ مي‌شود ودر هر حال‌ تعداد دروس‌ حذف‌ شده‌ نبايد از پنج‌ درس‌ تجاوز نمايد.(مصوب‌ جلسه‌ 304 شوراي‌ عالي‌برنامه‌ ريزي‌ مورخ‌
16/7/74)

ماده‌ 27

نام‌ نويسي‌ مشروط: ميانگين‌ نمرات‌ دانشجو در هيچ‌ نيمسال‌ تحصيلي‌ نبايد كمتر از 12 باشددر غير اين‌ صورت‌ نام‌ نويسي‌ دانشجو در نيمسال‌ بعد، به‌ صورت‌ مشروط خواهد بود.

تبصره‌: هر دانشگاه‌ موظف‌ است‌ موضوع‌ مشروط بودن‌ دانشجو را هر بار به‌ وي‌ كتبا اطلاع‌ دهد و يك‌نسخه‌ از آن‌ را در پرونده‌ دانشجو ضبط نمايد. با اين‌ وصف‌ قصور در اخطار به‌ وي‌ از طرف‌ دانشگاه‌ و يا اظهاربي‌ اطلاعي‌ دانشجو از اين‌ امر، مانعي‌ در اجراي‌ مقررات‌ نخواهد بود.

ماده‌ 28

دانشجويي‌ كه‌ به‌ صورت‌ مشروط نام‌ نويسي‌ مي‌كند، جز در آخرين‌ نيمسال‌ تحصيلي‌ حق‌ انتخاب‌بيش‌ از 14 واحد درسي‌ در آن‌ نيمسال‌ را ندارد.

ماده‌ 29

اخراج‌ دانشجوي‌ مشروط: در صورتيكه‌ ميانگين‌ نمرات‌ دانشجو در دوره‌هاي‌ كارشناسي‌ وكارشناسي‌ ارشد پيوسته‌ در سه‌ نيمسال‌ متوالي‌ يا 4 نيمسال‌ متناوب‌ و در دوره‌هاي‌ كارداني‌ و كارشناسي‌ناپيوسته‌ در دو نيمسال‌ تحصيلي‌،اعم‌ از متوالي‌ يا متناوب‌ ، كمتر از 12 باشد در هر مرحله‌اي‌ كه‌ باشد ازادامه‌ تحصيل‌ محروم‌ مي‌شود.

ماده‌ 30

دانشجويي‌ كه‌ به‌ لحاظ مشروط شدن‌ بيش‌ از حد، از ادامه‌ تحصيل‌ در دوره‌ كارشناسي‌ محروم‌مي‌شود، در صورتيكه‌ واحدهاي‌ مقطع‌ پائين‌تر رشته‌ مربوط را تا سقف‌ مجاز با موفقيت‌ گذرانده‌باشد وميانگين‌ كل‌ او در اين‌ واحدها كمتر از 12 نباشد، مي‌تواند با رعايت‌ ساير ضوابط مربوط، مدرك‌ مرسوم‌مقطع‌ پائين‌ تر را در آن‌ رشته‌ دريافت‌ كند.

تبصره‌: در صورتيكه‌ رشته‌ تحصيلي‌ دانشجو در مقطع‌ پايين‌ تر وجود نداشته‌ باشد و آن‌ رشته‌ فاقد برنامه‌مصوب‌ باشد، دانشجو مي‌تواند با نظر گروه‌ آموزشي‌ مربوط به‌ يكي‌ از رشته‌هاي‌ موجود نزديك‌ به‌ رشته‌تحصيلي‌ خود، در مقطع‌ پايين‌ تر در آن‌ دانشگاه‌ يا دانشگاه‌ ديگر،تغيير رشته‌ دهد و پس‌ از تطبيق‌ واحدها بارشته‌ جديدو گذراندن‌  واحدهاي‌ كمبود در آن‌ مقطع‌ فارغ‌التحصيل‌ شود. بديهي‌ است‌ كه‌ تطبيق‌ واحدها وتعيين‌ دروس‌ كمبود بر عهده‌ گروه‌ آموزشي‌ دانشگاه‌ پذيرنده‌ است‌.

ماده‌ 31

دانشجويي‌ كه‌ به‌ دليل‌ مشروط شدن‌ بيش‌ از حد، از ادامه‌ تحصيل‌ محروم‌ مي‌شود در صورت‌انجام‌ يا لغو تعهداتي‌ كه‌ در دوران‌ تحصيل‌ سپرده‌است‌ مي‌تواند براي‌ تحصيل‌ مجدد، در آزمون‌ سراسري‌شركت‌ و در صورت‌ قبولي‌ در رشته‌ مورد علاقه‌ خود ادامه‌ تحصيل‌ دهد. دانشگاه‌ پذيرنده‌ مي‌تواندواحدهايي‌ را كه‌ دانشجو در رشته‌ قبلي‌ گذرانده‌است‌ با برنامه‌ رشته‌ جديد تطبيق‌ داده‌ و طبق‌ ضوابط اين‌آئين‌ نامه‌ بعضي‌ يا تمام‌ آنها را بپذيرد.

ماده‌ 32

شمول‌ آئين‌ نامه‌ به‌ دوره‌ كارشناسي‌ ارشد پيوسته: دانشجوي‌ دوره‌ كارشناسي‌ ارشدپيوسته‌، در طول‌ تحصيل‌ تا سقف‌ واحدهاي‌ قابل‌ قبول‌ دوره‌ كارشناسي‌ (135 تا 140) تابع‌ مقررات‌ اين‌آئين‌ نامه‌ است‌ و در دروس‌ تخصصي‌، پروژه‌ و پايان‌ نامه‌ كه‌ در برنامه‌ مصوب‌ با علامت‌ ستاره‌ مشخص‌شده‌اند تابع‌ آئين‌ نامه‌ كارشناسي‌ ارشد ناپيوسته‌ خواهد بود.

ماده‌ 33

مرخصي‌ تحصيلي‌ و انصراف‌ از تحصيل‌: دانشجو مي‌تواند در هريك‌ از دوره‌هاي‌ كارداني‌و كارشناسي‌ ناپيوسته‌ حداكثر براي‌ يك نيمسال‌ و در‌دوره‌ كارشناسي پيوسته‌ براي‌ دو نيمسال متوالي‌ يامتناوب‌ از مرخصي‌ تحصيلي‌ استفاده‌ كند.

تبصره‌: مدت‌ مرخصي‌ تحصيلي‌ ، جزو حداكثر مدت‌ مجاز تحصيل‌ دانشجو در هر دوره‌ محسوب‌ مي‌شود.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر: در صورتيكه‌ مرخصي‌ براي‌ درمان‌ صدمات‌ ناشي‌ از جنگ‌باشد و مدت‌ درمان‌ بيش‌ از يكماه‌ ادامه‌ يابد و مدارك‌ مربوط مورد تائيد كميسيون‌ پزشكي‌ يا پزشك‌ معتمددانشگاه‌ باشد آن‌ نيمسال‌ جزو سنوات‌ تحصيلي‌ محسوب‌ نمي‌شود. ( مصوب‌ جلسه‌ 304 شوراي‌ عالي‌برنامه‌ريزي‌ مورخ‌ 16/7/74)

ماده‌ 34

تقاضاي‌ مرخصي‌ تحصيلي‌ بايد به‌ صورت‌ كتبي‌، حداقل‌ دو هفته‌ قبل‌ از شروع‌ نام‌ نويسي‌ هرنيمسال‌ توسط دانشجو به‌ اداره‌ كل‌ آموزش‌ دانشكده‌ يا دانشگاه‌ تسليم‌ گردد.

تبصره‌: اداره‌ آموزش‌ موظف‌ است‌ پس‌ از كسب‌ نظر از گروه‌ آموزشي‌ ذيربط قبل‌ از اتمام‌ مهلت‌ نام‌ نويسي‌موافقت‌ يا عدم‌ موافقت‌ با درخواست‌ دانشجو را كتبا بررسي‌ و ابلاغ‌ نمايد.

ماده‌ 35

انصراف‌ از تحصيل :ترك‌ تحصيل‌ بدون‌ كسب‌ اجازه‌ از دانشگاه‌ محل‌ تحصيل‌، انصراف‌ ازتحصيل‌ محسوب‌ مي‌شود و دانشجوي‌ منصرف‌ از تحصيل‌ حق‌ ادامه‌ تحصيل‌ ندارد.

تبصره‌: در موارد استثنائي‌ كه‌ دانشجو ترك‌ تحصيل‌ خود را موجه‌ مي‌داند بايد دلايل‌ آن‌ را حداقل‌ يك‌ ماه‌قبل‌ از پايان‌ همان‌ نيمسال‌ به‌ دانشگاه‌ ارائه‌ دهد. در صورت‌ تاييد موجه‌ بودن‌ ترك‌ تحصيل‌ توسط دانشگاه‌آن‌ نيمسال‌ جزو مرخصي‌ تحصيلي‌ دانشجو محسوب‌ مي‌شود.

ماده‌ 36

دانشجويي‌ كه‌ بخواهد از تحصيل‌ منصرف‌ شود، بايد درخواست‌ انصراف‌ خود را شخصا به ‌اداره‌ آموزش‌ دانشگاه‌ تسليم‌ نمايد. اين‌ دانشجو مجاز است‌ فقط براي‌ يك‌ بار در فاصله‌ يك‌ ماه‌ از تاريخ‌ درخواست‌، تقاضاي‌ انصراف‌ خود را پس‌ بگيرد پس‌ از انقضاي‌ اين‌ مهلت‌، حكم‌ انصراف‌ از تحصيل‌ وي‌صادر مي‌شود و دانشجو پس‌ از آن‌ حق‌ ادامه‌ تحصيل‌ در آن‌ دوره‌ را ندارد.

تبصره‌ 1: دانشجوي‌ منصرف‌ از تحصيل‌ موظف‌ است‌ به‌ كليه‌ تعهداتي‌ كه‌ در دوران‌ تحصيل‌ سپرده‌است‌عمل‌ كند.

تبصره‌ 2: تحصيل‌ مجدد دانشجوي‌ منصرف‌ از تحصيل‌ موكول‌ به‌ شركت‌ وقبولي‌ در آزمون‌ سراسري‌ براساس‌ ضوابط مربوط است‌.

ماده‌ 37

مرخصي‌ تحصيلي‌ همسر دانشجوي‌ بورسيه‌ و همسر كاركنان‌ دولت‌: دانشجويي‌ كه‌ به‌عنوان‌ همسر يكي‌ از كاركنان‌ دولت‌ يا همسر يكي‌ از دانشجويان‌ بورسيه‌ به‌ عنوان‌ همراه‌ به‌ خارج‌ از كشوراعزام‌ مي‌شود، مي‌تواند با ارائه‌ حكم‌ ماموريت‌ همسر و به‌ تشخيص‌ و تاييد شوراي‌ آموزشي‌ دانشگاه‌،علاوه‌ بر استفاده‌ از ميزان‌ مرخصي‌ تحصيلي‌ استحقاقي‌ در طول‌ دوره‌ تحصيل‌ تا 4 سال‌ ديگر نيز از مرخصي‌تحصيلي‌ بدون‌ احتساب‌ در سنوات‌ بهره‌مند گردد.

ماده‌ 38

انتقال‌: انتقال‌ به‌ معني‌ تغيير محل‌ تحصيل‌ دانشجو از يك‌ دانشگاه‌ به‌ دانشگاه‌ديگر در همان‌ رشته‌ و در همان‌ مقطع‌ آموزشي‌ است‌.

ماده‌ 39

انتقال‌ دانشجو به‌ هر يك‌ از دانشگاههاي‌ تهران‌ ممنوع‌ است‌ جز در موارد زير:

1) شهادت‌، فوت‌، يا معلول‌ شدن‌ سرپرست‌ خانواده‌ دانشجو به‌ طوري‌ كه‌ وي‌ به‌ تشخيص‌ مراجع‌ قانوني‌ به‌عنوان‌ كفيل‌ خانواده‌ شناخته‌ شود.

2) معلوليت‌ موثر دانشجو، به‌ نحوي‌ كه‌ به‌ تشخيص‌ شوراي‌ عالي‌ پزشكي‌ به‌ طور مستقل‌ قادر به‌ ادامه‌زندگي‌ نباشد.

3)ازدواج‌ رسمي‌ و دائمي‌ دانشجوي‌ دختر، كه‌ محل‌ تحصيل‌ يا اشتغال‌ شوهر در تهران‌ باشد، به‌ تاييدمراجع‌ ذيربط .

تبصره‌ 1: هر يك‌ از موارد مذكور در اين‌ ماده‌ بايد بعد از قبولي‌ دانشجو در دانشگاه‌ صورت‌ گرفته‌ باشد.

تبصره‌ 2: براي‌ كارمندان‌ رسمي‌ يا پيماني‌ دولت‌، ارائه‌ حكم‌ اشتغال‌ ضروري‌ است‌ و اگر شغل‌ همسر آزاداست‌ گواهي‌ اشتغال‌ و سكونت‌ او در تهران‌ بايد به‌ تاييد مراجع‌ قانوني‌ يا نيروي‌ انتظامي‌ رسيده‌باشد.

تبصره‌ 3: در موارد استثنائي‌ كه‌ دانشگاه‌ تشخيص‌ مي‌دهد، چنانچه‌ محل‌ تحصيل‌ دانشجوي‌ دختر درتهران‌ باشد و شوهر او نيز در شهرستان‌ دانشجو باشد، اگر رشته‌ تحصيلي‌ دختر در شهرستان‌ (محل‌ تحصيل‌شوهر) موجود نباشد شوهر او مي‌تواند به‌ تهران‌ منتقل‌ شود.

تبصره‌ 4: به‌ منظور توزيع‌ دانشجويان‌ انتقالي‌ به‌ تهران‌ و جلوگيري‌ از سرگرداني‌ آنان‌ در تعيين‌ محل‌تحصيل‌، كميته‌اي‌ در معاونت‌ دانشجويي‌ علوم، تحقيقات‌ و فن‌آوري‌ و وزارت‌ بهداشت‌ درمان‌ وآموزش‌ پزشكي‌ به‌ نام‌ كميته‌ انتقال‌ تشكيل‌ مي‌شود. اين‌ كميته‌ مي‌تواند براي‌ پذيرش‌ دانشجوي‌ انتقالي‌ درهر يك‌ از دانشگاههاي‌ تهران‌، سهميه‌ تعيين‌ كرده‌ و دانشجويان‌ انتقالي‌ را مطابق‌ سهميه‌ جايابي كند.

قانون‌ خاص‌ دانشجويان‌ آزاده‌: انتقال‌ دانشجويان‌ آزاده‌ به‌ محل‌ سكونت‌ خانواده‌ خود در دانشگاهها وموسسات‌ آموزش‌ عالي‌ با رعايت‌ مقطع‌ تحصيلي‌ و خارج‌ از ضوابط پذيرفته‌ خواهد شد و در موارد خاص‌غير از محل‌ سكونت‌ با تاييد ستاد رسيدگي‌ به‌ امور آزادگان‌ انتقال‌ صورت‌ مي‌گيرد.

قانون‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد تك‌ فرزندان‌ ذكور و كليه‌ فرزندان‌ اناث‌ و همسران‌ شاهدباستثناي‌ دوره‌ دكتري‌ تخصصي‌:

1ـ كليه‌ دانشگاهها و موسسات‌ آموزش‌ عالي‌ وابسته‌ به‌وزارت علوم،‌ تحقيقات و‌ فن‌آوري‌ موظفند درهر سال‌تحصيلي‌ با درخواست‌ انتقال‌ دانشجويان‌ شاهد پس‌ از ثبت‌ نام‌ و در ابتداي‌ ترم‌ و در شروع‌ سال‌ تحصيلي‌خارج‌ از ضوابط نقل‌ و انتقال‌ آئين‌ نامه‌ آموزشي‌ موافقت‌ نمايند.

2ـ حداكثر2% از سهميه‌ پذيرش‌ در هر مقطع‌ تحصيلي‌ (كارداني‌، كارشناسي‌، كارشناسي‌ ارشد و دكتري‌ غيرتخصصي‌) در هر دانشگاه‌ يا دانشكده‌ تحت‌ پوشش‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ جهت‌ انتقال‌فرزندان‌ و همسران‌ شاهد جديدالورود در شروع‌ هر سال‌ تحصيلي‌ اختصاص‌ مي‌يابد.

الف‌) در صورت‌ عدم‌ تكميل‌ سقف‌2% توسط دانشجويان‌ جديدالورود، حداكثر تا سقف‌ 5/0% سهميه ‌فوق‌ به‌ دانشجويان‌ شاهد ورودي‌ سالهاي‌ قبل‌ تخصيص‌ مي‌يابد.

ب‌ ) ملاك‌ تعيين‌ ظرفيت‌ پذيرش‌ و مقطع‌ تحصيلي‌، دفترچه‌ راهنماي‌ آزمون‌ سراسري‌ سال‌ ورود دانشجومي‌باشد.

ج‌ ) با توجه‌ به‌ محدوديت‌ ظرفيت‌ دوره‌ دكتري‌ دندانپزشكي‌ سهميه‌ انتقالي‌ دانشجويان‌ شاهد در اين‌ دوره‌تحت‌ هر شرايطي‌ از 2% تجاوز نخواهد كرد. بعبارت‌ ديگر در صورت‌ عدم‌ تكميل‌ و استفاده‌ از سهميه‌ 2% رشته‌هاي‌ پزشكي‌ و داروسازي‌ مازاد سهميه‌ اين‌ رشته‌ها قابل‌ استفاده‌ در رشته‌ دندانپزشكي‌ نخواهد بود.

3 ـ افراد واجد شرايط با تاييد و معرفي‌ بنياد شهيد و از طريق‌ معاونتهاي‌ ذيربط در وزارتين‌ علوم، تحقيقات‌ و فن‌آوري‌ وبهداشت‌ درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ دانشگاه‌ مقصد معرفي‌ خواهند شد.

ماده‌ 40

انتقال‌ دانشجو از دانشگاهها و موسسات‌ آموزش‌ عالي‌ تهران‌ به‌ شهرستانها و از شهرستانها به‌يكديگر در يك‌ رشته‌ و در يك‌ مقطع‌ به‌ شرط موافقت‌ دانشگاههاي‌ مبداء و مقصد بلامانع‌ است‌.

ماده‌ 41

انتقال‌ از دوره‌هاي‌ شبانه‌ به‌ روزانه‌، از دانشگاه‌ پيام‌ نور به‌ دانشگاههاي‌ حضوري‌ (اعم‌ از روزانه‌ وشبانه‌) و از دانشگاههاي‌ غير دولتي‌ به‌ دانشگاههاي‌ دولتي‌ ممنوع‌ است‌ ولي‌ انتقال‌ به‌ عكس‌ آن‌ با موافقت‌مبداء و مقصد بلامانع‌ است‌.

ماده‌ 42

انتقال‌ فرزندان‌ هيئت‌ علمي‌: انتقال‌ همسر و فرزندان‌ هيات‌ علمي‌ به‌ محل‌ اشتغال‌ آنها طبق‌ضوابط ويژه‌ صورت‌ ميگيرد و اين‌ ضوابط توسط وزارتين‌ علوم، ‌تحقيقات و ‌فن‌آوري‌ و بهداشت‌ ، درمان‌ وآموزش‌ پزشكي‌ تهيه‌ و تدوين‌ و ابلاغ‌ مي‌شود.

ماده‌ 43

انتقال‌ دانشجوي‌ ايراني‌ خارج‌ از كشور: انتقال‌ دانشجويان‌ ايراني‌ شاغل‌ به‌ تحصيل‌ درخارج‌ از كشور به‌ دانشگاهها و موسسات‌ آموزش‌ عالي‌ داخل‌ مطابق‌ آئين‌ نامه‌اي‌ صورت‌ مي‌گيرد كه‌ درجلسه‌ 229 مورخ‌ 28/3/74 شوراي‌ عالي‌ برنامه‌ريزي‌ تصويب‌ و ابلاغ‌ شده‌است‌.

ماده‌ 44

دانشجوي‌ متقاضي‌ انتقال‌ بايد درخواست‌ انتقال‌ خود را باذكر مورد، حداقل‌ 6 هفته‌ قبل‌ از شروع‌نيمسال‌ تحصيلي‌ به‌ اداره‌ آموزش‌ دانشگاه‌ مبداء تسليم‌ نمايد.

ماده‌ 45

دانشگاه‌ مبداء در صورت‌ موافقت‌ با انتقال‌ موظف‌ است‌ حداكثر ظرف‌ يك‌ هفته‌ موافقت‌ خود رابه‌ همراه‌ درخواست‌ دانشجو و ريز نمرات‌ او به‌ دانشگاه‌ مقصد ارسال‌ دارد و دانشگاه‌ مقصد مكلف‌ است‌حداقل‌ دو هفته‌ قبل‌ از شروع‌ نام‌ نويسي‌ نظر خود را به‌ دانشگاه‌ مبداء اعلام‌ نمايد.

تبصره‌: در صورت‌ موافقت‌ با انتقال،‌ كليه‌ سوابق‌ دانشجو از دانشگاه‌ مبداء به‌ دانشگاه‌ مقصد ارسال‌ و ارتباط‌ دانشجو با ‌ دانشگاه‌ مبداء قطع‌ مي‌شود.

ماده‌ 46

در صورت‌ انتقال‌، فقط واحدهاي‌ گذرانده‌ شده‌ دانشجو كه‌ نمرات‌ آنها 12 و يا بالاتر است‌پذيرفته‌ مي‌شود. پذيرفتن‌ واحدهائي‌ كه‌ نمرات‌ آنها كمتر از 12 است‌ برعهده‌ دانشگاه‌ مقصد است‌. در هرحال‌ حذف‌ احتمالي‌ واحدهاي‌ درسي‌ دانشجوي‌ انتقالي‌ در حدودي‌ مجاز است‌ كه‌ وي‌ امكان‌ گذراندن‌واحدهاي‌ باقيمانده‌ خود را در طول‌ مدت‌ مجاز تحصيل‌ داشته‌ باشد.

تبصره‌: تمام‌ نمرات‌ درسي‌ دانشجو در دانشگاه‌ مبداء اعم‌ از قبولي‌ يا ردي‌ و سوابق‌ آموزشي‌ دانشجوي‌انتقالي‌ از لحاظ مشروطي‌، عيناً در كارنامه‌ دانشجو ثبت‌ و نمرات‌ دروس‌ گذرانده‌ پذيرفته‌ نشده‌ فقط در‌ محاسبه‌ميانگين‌ كل‌ او محسوب‌ مي‌شود.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد وايثارگر: براي‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر نمرات‌ دروس‌ گذرانده‌شده‌ كه‌ در دانشگاه‌ مقصد پذيرفته‌ نشده‌ است‌ در ميانگين‌ كل‌ او محاسبه‌ نمي‌شود (مصوب‌ جلسه‌ 304شوراي‌ عالي‌ برنامه‌ ريزي‌ مورخ‌
 16/7/74)

ماده‌ 47

مدرك‌ فراغت‌ از تحصيل‌ دانشجوي‌ انتقالي‌ توسط دانشگاه‌ مقصد صادر مي‌شود و در آن‌ مدرك‌،تعداد واحدهاي‌ گذرانده‌ شده‌ دانشجو و مجموع‌ واحدها‌ در دانشگاههاي‌ مبداء و مقصد با‌ ذكر ميانگين‌نمرات‌ آنها و سوابق‌ تحصيلي‌ دانشجو قيد مي‌شود.

ماده‌ 48

انتقال‌ دانشجو در طول‌ مدت‌ تحصيل‌ در هر مقطع‌ تحصيلي‌ فقط براي‌ يكبار مجاز است‌.

ماده‌ 49

دانشجوي‌ ميهمان‌: در مواردي‌ كه‌ دانشجو به‌ صورت‌ موقت‌ ناگزير به‌ تغيير محل‌ تحصيل‌باشد مي‌تواند با موافقت‌ دانشگاههاي‌ مبداء و مقصد به‌ عنوان‌ دانشجوي‌ ميهمان‌ به‌ طور موقت‌ براي‌ مدت‌معين‌، محل‌ تحصيل‌ خود را تغيير دهد.

ماده‌ 50

ميهمان‌ شدن‌ دانشجو در يك‌ دانشگاه‌ مشروط بر اين‌ است‌ كه‌ دانشجو حداقل‌ يك‌ نيمسال‌تحصيلي‌ خود را در دانشگاه‌ مبداء گذرانده‌ باشد.

ماده‌ 51

ميهمان‌ شدن‌ دانشجو در يك‌ دانشگاه‌ براي‌ گذراندن‌ يك‌ يا چند درس‌ به‌ صورت‌ تك‌ درس‌ با نظردانشگاه‌ مبداء و موافقت‌ دانشگاه‌ مقصد بلامانع‌ است‌.

ماده‌ 52

هر دانشجو در هر رشته‌ مي‌تواند حداكثر يك‌ نيمسال‌ در دوره‌ كارداني‌ يا دو نيمسال‌ در دوره‌كارشناسي‌ در يك‌ دانشگاه‌ به‌ طور تمام‌ وقت‌ به‌ صورت‌ مهمان‌ تحصيل‌ كند در هر حال‌ نبايد تعداد دروسي‌را كه‌ دانشجو به‌ صورت‌ ميهمان‌ (چه‌ به‌ صورت‌ تمام‌ وقت‌ و چه‌ به‌ صورت‌ تكدرس‌ ) در يك‌ يا چند دانشگاه‌گذرانده‌است‌، از 40% كل‌ واحدهاي‌ هر دوره‌ تجاوز كند.

تبصره‌: انتخاب‌ واحد دانشجو، چه‌ به‌ صورت‌ تك‌ درس‌ و چه‌ به‌ صورت‌ تمام‌ وقت‌، بايد با اطلاع‌ گروه‌آموزشي‌ دانشگاه‌ مبداء و طبق‌ شرايط دانشگاه‌ مقصد باشد.

ماده‌ 53

واحدهايي‌ را كه‌ دانشجوي‌ ميهمان‌ در يك‌ دانشگاه‌ مي‌گذراند عينا در كارنامه‌ او در دانشگاه‌مبداء ثبت‌ مي‌شود و نمرات‌ آنها در محاسبات‌ ميانگين‌ نيمسال‌ و ميانگين‌ كل‌ او منظور خواهد شد.

ماده‌ 54

مدرك‌ فراغت‌ از تحصيل‌ دانشجوي‌ ميهمان‌ در هر صورت‌ توسط دانشگاه‌ مبداء صادر مي‌شود.

ماده‌ 55

تغيير رشته‌: دانشجو در طول‌ دوران‌ تحصيل‌ در مقطع‌ كارداني‌ و كارشناسي‌ مي‌تواند با داشتن‌شرايط زير و موافقت‌ گروه‌ آموزشي‌ ذيربط از يك‌ رشته‌ به‌ رشته‌ ديگر در يك‌ گروه‌ آزمايشي‌  و همان‌ دانشگاه‌تغيير رشته‌ دهد:

1) ادامه‌ تحصيل‌ متقاضي‌ در رشته‌ قبلي‌ از نظر مقررات‌ آموزشي‌ بلامانع‌ باشد.

2) حداقل‌ 6 /1  و حداكثر 3 /2  واحدهاي‌ دوره‌ را گذرانده‌باشد.

3) نمره‌ آزمون‌ ورودي‌ متقاضي‌ از نمره‌ آزمون‌ پائين‌ ترين‌ فرد پذيرفته‌ شده‌ در سهميه‌ و رشته‌ مورد تقاضا درهمان‌ سال‌ كمتر نباشد.

4) با توجه‌ به‌ حداكثر مدت‌ مجاز تحصيل‌، امكان‌ گذراندن‌ واحدهاي‌ درسي‌ مورد نياز در رشته‌ جديد راداشته‌ باشد.

تبصره‌ 1: تغيير رشته‌ دانشجوياني‌ كه‌ به‌ وسيله‌ دستگاههاي‌ اجرايي‌ خاص‌ تعهد دارند، با رعايت‌ كليه‌شرايط اين‌ ماده‌ و اعلام‌ موافقت‌ دستگاه‌ اجرايي‌ ذيربط امكانپذير است‌.

تبصره‌ 2: تغيير رشته‌ به‌ رشته‌هايي‌ كه‌ در ضوابط گزينش‌ آنها شرايط خاص‌ پيش‌ بيني‌ شده‌است‌ موكول‌ به‌احراز شرايط مربوط است‌.

تبصره‌ 3: دانشجو در هر يك‌ از مقاطع‌ تحصيلي‌، تنها يك‌ بار مي‌تواند تغيير رشته‌ دهد.

قانون‌ خاص‌ دانشجويان‌ آزاده‌: تغيير رشته‌ دانشجويان‌ آزاده‌ در گروه‌ آزمايشي‌ و مقطع‌ مربوط به‌ آن‌براي‌ يك‌ بار بلامانع‌ است‌. تغيير رشته‌ دانشجويان‌ آزاده‌ به‌ رشته‌اي‌ در ديگر گروههاي‌ آزمايشي‌ حسب‌تقاضاي‌ آنها با رعايت‌ مقطع‌ تحصيلي‌ خارج‌ از نوبت‌ در كميسيون‌ موارد خاص‌ با هياتي‌ به‌ انتخاب‌ وزراي علوم، ‌تحقيقات و ‌فن‌آوري ‌ با بهداشت‌ و درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ (حسب‌ مورد) با حضور نماينده‌ ستادرسيدگي‌ به‌ امور آزادگان‌ بررسي‌ و اتخاذ تصميم‌ خواهد شد.

تبصره‌ 4 خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر تمامي‌ وروديها: براي‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگرگذراندن‌ حداقل‌ 14 واحد درسي‌ كفايت‌ مي‌كند (مصوب‌ جلسه‌ 304 شوراي‌ عالي‌ برنامه‌ريزي‌ مورخ‌16/7/74)

تبصره‌ 5 خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و‌ ايثارگر ‌ وروديها‌ي قبل‌ از 69:‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر‌ در تغييررشته‌ از شمول‌ شرط مذكور‌ در بند‌ 3 مستثني‌ مي‌باشند .(بخشنامه‌ 56113 مورخ
‌ 6/3/69)

توضيح :‌ بند 3 :‌ طبق آئين‌نامه مصوب ‌جلسة 125 ‌شوراي‌ عالي‌ برنامه‌ريزي‌ مورخ 21/3/67 ‌بند 3 فصل‌ 10 (ميانگين‌ كل واحدهاي‌ گذرانده شده‌ دانشجو از‌ 12 كمتر‌ نباشد.)‌

ماده‌ 56

تغيير رشته‌ در مقاطع‌ تحصيلي‌ هم‌ سطح‌ صورت‌ مي‌گيرد. در غير اين‌ صورت‌ فقط از مقطع‌ بالاتربه‌ مقطع‌ پائين‌ تر امكان‌ پذير است‌.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر‌ وروديهاي 70 ‌به بعد: ‌دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر مي‌توانند در صورت‌ موافقت‌شوراي‌ آموزشي‌ دانشگاه‌ فارغ‌ از شرايط احراز رتبه‌ نسبي‌ از مقطع‌ بالاتر به‌ مقطع‌ پائين‌ تر تغيير رشته‌بدهند(مصوب‌ جلسه‌ 304 شوراي‌ عالي‌ برنامه‌ ريزي‌ مورخ‌ 16/7/74)

ماده‌ 57

در صورت‌ موافقت‌ با تقاضاي‌ تغيير رشته‌، دانشجو موظف‌ است‌ در اولين‌ فرصت‌ در رشته‌ جديدنام‌ نويسي‌ كند و پس‌ از نام‌ نويسي‌، دانشجو حق‌ بازگشت‌ به‌ رشته‌ قبلي‌ را ندارد.

تبصره‌: اقدام‌ نكردن‌ دانشجو به‌ نام‌ نويسي‌ در رشته‌ جديد در وقت‌ معين‌ به‌ منزله‌ انصراف‌ از تغيير رشته‌تلقي‌ مي‌شود و حق‌ تغيير رشته‌ تا پايان‌ دوره‌ از وي‌ سلب‌ مي‌شود.

ماده‌ 58

دروسي‌ كه‌ دانشجو در رشته‌ قبلي‌ گذرانده‌ است‌ در گروه‌ آموزشي‌ رشته‌ جديد بررسي‌ و معادل‌سازي‌ مي‌شود و فقط دروسي‌ از وي‌ پذيرفته‌ مي‌شود كه‌ به‌ تشخيص‌ گروه‌ آموزشي‌ با دروس‌ رشته‌ جديد،اشتراك‌ محتوايي‌ داشته‌ باشد و نمره‌ هر يك‌ از آن‌ دروس‌ نيز از 12 كمتر نباشد.

تبصره 1‌‌: دروس‌ پذيرفته‌ شده‌ در كارنامه‌ دانشجو ثبت‌ و نمرات‌ آنها در‌ محاسبه‌ ميانگين‌ كل‌ منظور مي‌شودولي‌ نمرات‌ دروس‌ پذيرفته‌ نشده‌ بدون‌ احتساب‌ در ميانگين‌ در كارنامه‌ دانشجو باقي‌ مي ماند. در‌ اين حال‌ چنانچه ميانگين ‌كل واحدهاي‌ پذيرفته نشده‌ او كمتر از‌ 12 باشد،‌ جمعاً به‌ عنوان يك نيم سال‌ مشروطي براي‌ دانشجو دررشته‌ جديد منظور‌ ميشود.

تبصره‌ 2: در صورتي‌ كه‌ تعداد واحدهاي‌ دروس‌ پذيرفته‌ نشده‌ دانشجو در حدي‌ باشد كه‌ امكان‌ گذراندن‌واحدهاي‌ مورد نياز رشته جديد‌ را در طول‌ مدت‌ مجاز تحصيل‌ از وي‌ سلب‌ كند با تقاضاي‌ تغيير رشته‌ او موافقت‌نمي‌شود.

ماده‌ 59

تغيير رشته‌ اضطراري‌: چنانچه‌ دانشجو به‌ تشخيص‌ شوراي‌ آموزشي‌ دانشگاه‌ در دوران‌تحصيل‌ دچار بيماري‌ يا سانحه‌اي‌ گردد كه‌ توانايي‌ ادامه‌ تحصيل‌ در آن‌ رشته‌ و يا امكان‌ بهره‌گيري‌ از كارايي‌حاصل‌ از آن‌ را طبق‌ جداول‌ نقص‌ عضو از دست‌ بدهد مي‌تواند با رعايت‌ ساير مقررات‌  به‌ رشته‌ ديگري‌متناسب‌ با رشته‌ خود در همان‌ گروه‌ آزمايشي‌ كه‌ از لحاظ نمره‌ آزمون‌ ورودي‌ نزديكترين‌ نمره‌ را دارد، تغييررشته‌ دهد. در اين‌ حال‌ دانشجو از رعايت‌ شرايط موضوع‌ ماده‌ 55 (باستثناي‌ بند 1)و ماده‌ 57 معاف‌خواهد بود.

تبصره‌: در مواردي‌ كه‌ دانشجو به‌ دلايلي‌ نقص‌ عضو و بيماري‌، توانايي‌ ادامه‌ تحصيل‌ در هيچ‌ يك‌ ازرشته‌هاي‌ گروه‌ آزمايشي‌ مربوطه‌ را نداشته‌ باشد كميسيون‌ آموزشي‌ دانشگاه‌ پس‌ از بررسي‌ كامل‌ مساله‌نسبت‌ به‌ تغيير رشته‌ دانشجو به‌ رشته‌اي‌ در گروه‌ آزمايشي‌ ديگر تصميم‌ مي‌گيرد.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر تمامي‌ وروديها: جانبازاني‌ كه‌ به‌ تشخيص‌ كميسيون‌پزشكي‌ موسسه‌ آموزشي‌ عالي‌ مربوطه‌ به‌ علت‌ نقص‌ عضو و يا عواقب‌ ناشي‌ از حضور در جبهه‌ توانائي‌ادامه‌ تحصيل‌ يا بهره‌گيري‌ از كارائي‌ حاصل‌ از آن‌ را نداشته‌ باشند و با رعايت‌ شرايط لازم‌ مي‌توانند فارغ‌ ازشرايط موضوع‌ ماده‌ 55 (باستثناي‌ بند 1) و با تائيد شوراي‌ آموزشي‌ موسسه‌ ذيربط به‌ رشته‌ ديگري‌ در گروه‌آموزشي‌ خود و يا رشته‌اي‌ در ساير گروههاي‌ آزمايشي‌ تغيير رشته‌ دهند (بخشنامه‌ 56112 مورخ‌ 6/3/69)

ماده‌ 60

دانشجويان‌‌ دوره‌ دكتري‌ پزشكي‌ عمومي‌، دندانپزشكي‌، داروسازي‌ و دامپزشكي‌ يا دوره‌هاي‌كارشتاسي‌ ارشد پيوسته‌ كه‌ به‌ دلايلي‌ از تحصيل‌ در دوره‌ مربوطه‌ منع‌ شده‌اند در صورتي‌ كه‌ حداقل‌واحدهاي‌ معادل‌ دوره‌ كارداني‌ يا كارشناسي‌ را گذرانده‌باشند با تصويب‌ شوراي‌ آموزشي‌ دانشگاه‌ و بااحتساب‌ واحدهايي‌ كه‌ گذرانده‌اند، مي‌توانند به‌ يكي‌ از رشته‌هاي‌ گروه‌ پزشكي‌ يا يكي‌ از رشته‌هاي‌ مرتبط با آن‌ در گروه‌ ديگر، در مقاطع‌ كارداني‌ يا كارشناسي‌ تغيير رشته‌ دهند و پس‌ از تطبيق‌ واحدهاي‌ گذرانده‌ شده‌در رشته‌ جديد به‌ ادامه‌ تحصيل‌ بپردازند.

تبصره‌: در صورتي‌ كه‌ دانشگاه‌ مبداء فاقد رشته‌ متناسب‌ براي‌ تغيير رشته‌ اينگونه‌ دانشجويان‌ باشد،شوراي‌ آموزشي‌ دانشگاه‌ نظر خود را داير بر تغيير رشته‌ دانشجو حسب‌ مورد به‌ معاونت‌ آموزشي‌ وزارت‌ علوم، ‌تحقيقات و ‌فن‌آوري ‌ يا معاونت‌ آموزشي‌ وزارت‌ بهداشت‌ درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ اعلام‌ ميكند تادانشجو را در يكي‌ از دانشگاههاي‌ ديگر جايابي‌ نمايند.

ماده‌ 61

متقاضي‌ تغيير رشته‌ بايد درخواست‌ خود را همراه‌ مدارك‌ لازم‌، حداقل‌ 6 هفته‌ پيش‌ از شروع‌نيمسال‌ تحصيلي‌ به‌ ادره‌ آموزش‌ دانشگاه‌ محل‌ تحصيل‌ خود تسليم‌ نمايد.

ماده‌ 62

تغيير رشته‌ از مقاطع‌ كارشناسي‌ به‌ مقطع‌ كارداني‌ بلامانع‌ است‌ در اين‌ حال‌ براي‌ اين‌ گونه‌دانشجويان‌، حداكثر مدت‌ مجاز تحصيل‌ بر مبناي‌ دوره‌ كارداني‌ محاسبه‌ و به‌ ازاي‌ هر 20 واحد پذيرفته‌ شده‌از دانشجو، يك‌ نيمسال‌ از طول‌ تحصيل‌ وي‌ كاسته‌ مي‌شود.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ ورودي‌ 69 به‌ قبل‌: دانشجويان‌ رزمنده‌، جانباز، آزادگان‌ و فرزندان‌ شاهد درصورت‌ علاقه‌، مجاز خواهند بود بدون‌ رعايت‌ شرايط از مقطع‌ كارشناسي‌ به‌ مقطع‌ كارداني‌ تغيير رشته‌دهند. تغيير رشته‌ از مقطع‌ كارشناسي‌ ارشد پيوسته‌ به‌ مقطع‌ پائينتر نيز مجاز خواهد بود.

ماده‌ 63

پذيرش‌ واحدهاي‌ درسي‌: معادل‌ سازي‌ و پذيرش‌ دروسي‌ كه‌ قبول‌ شدگان‌ آزمون‌ سراسري‌قبلا در دانشگاهها يا ديگر مقاطع‌ تحصيلي‌ گذرانده‌اند با رعايت‌ شرايطي‌ به‌ شرح‌ زيرمجاز‌ است‌:

1) دانشجو با توجه‌ به‌ سوابق‌ تحصيلي‌ خود مجاز به‌ شركت‌ در آزمون‌ ورودي‌ رشته‌ جديد باشد.

2) دانشگاه قبلي‌و مدارك‌تحصيلي آن‌ مورد تائيد‌ وزارت‌ علوم، ‌تحقيقات و ‌فن‌آوري ‌ يا وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ وآموزش‌ پزشكي‌ باشد.

3) تحصيل‌ دانشجو در دانشگاه‌ قبلي‌ مطابق‌ برنامه‌ مصوب‌ شوراي‌ عالي‌ برنامه‌ريزي‌ باشد.

4) محتواي‌ آموزشي‌ دروس‌ گذرانده‌ شده‌ دانشجو با دروس‌ رشته‌ جديد به‌ تشخيص‌ گروه‌ آموزشي‌ اشتراك‌محتواي‌ داشته‌ و نمره‌ هر يك‌ از دروس‌ از 12 كمتر‌ نباشد.

تبصره‌ 1: معادل‌ سازي‌ و پذيرفتن‌ دروس‌ توسط گروههاي‌ آموزشي‌ ذيربط در دانشگاه‌ پذيرنده‌ انجام مي‌شود.

تبصره‌ 2: نمرات‌ دروس‌ پذيرفته‌ شده‌ از دانشجو در محاسبه‌ ميانگين‌ نيمسال‌ محسوب‌ نمي‌شود ولي‌ درمحاسبه‌ ميانگين‌ كل‌ دانشجو محسوب‌ خواهد شد.

تبصره‌ 3: بازاء هر 20 واحد از دروس‌ پذيرفته‌ شده‌ دانشجو يك‌ نيمسال‌ تحصيلي‌ از حداكثر مدت‌ مجازتحصيل‌ وي‌ كاسته‌ مي‌شود.

ماده‌ 64

دانشجويي‌ كه‌ كليه‌ واحدهاي‌ درسي‌ يكي‌ از دوره‌هاي‌ كارداني‌ ، كارشناسي‌ ناپيوسته‌ و كارشناسي‌پيوسته‌ را طبق‌ برنامه‌ مصوب‌ و بر اساس‌ مقررات‌ اين‌ آئين‌ نامه‌ با موفقيت‌ گذرانده‌ باشد، فارغ‌التحصيل‌ آن‌دوره‌ شناخته‌ مي‌شود.

تبصره‌ 1: تاريخ‌ فراغت‌ از تحصيل‌، روزي‌ است‌ كه‌ آخرين‌ نمره‌ درسي‌ دانشجو توسط استاد به‌ اداره‌آموزش‌ دانشكده‌ يا دانشگاه‌ تحويل‌ مي‌شود.

تبصره‌ 2: با توجه‌ به‌ تبصره‌ 1 و رعايت‌ دقيق‌ ماده‌ 24 ضرورت‌ دارد، هر دانشگاه‌ در هر نيمسال‌ زمان‌خاصي‌ را براي‌ اعلام‌ فراغت‌ از تحصيل‌ دانشجويان‌ تعيين‌ و مقدمات‌ آن‌ را فراهم‌ سازد.

ماده‌ 65

ميانگين‌ كل‌ نمرات‌ دانشجويان‌ در پايان‌ دوره‌ تحصيل‌، بايد حداقل‌ 12 باشد تا در رشته‌ تحصيلي‌خود حسب‌ مورد مدرك‌ كارداني‌ يا كارشناسي‌ دريافت‌ كند در صورتي‌ كه‌ ميانگين‌ نمرات‌ دانشجو از 12كمتر باشد، چنانچه‌ از نظر طول‌ تحصيلي‌ مانعي‌ نداشته‌ باشد، مي‌تواند حداكثر تا 20 واحد درسي‌ ازدرسهايي‌ را كه‌ با نمره‌ كمتر از 12 قبول‌ شده‌ است‌ در يك‌ نيمسال‌ تحصيلي‌ (در دوره‌ كارداني‌) و 2 نيمسسال‌تحصيلي‌ (در دوره‌ كارشناسي‌) مجدداً‌ انتخاب‌ و آن‌ دروس‌ را تكرار كند تا ميانگين‌ كل‌ خود را جبران‌ نمايد. در اين‌صورت‌ نمرات‌ دروس‌ تكراري‌ علاوه‌ بر نمرات‌ قبلي‌ در كارنامه‌ دانشجو ثبت‌ و در محاسبه‌ ميانگين‌ كل‌نمرات‌ او محسوب‌ مي‌شود.

تبصره‌ 1: دانشجويي‌ كه‌ نتواند يا نخواهد از مقررات‌ مذكور در اين‌ ماده‌ استفاده‌ كنند و يا عليرغم‌ استفاده‌ ازآن‌ نتواند كمبود ميانگين‌ كل‌ نمرات‌ خود را جبران‌ نمايد، در صورتيكه‌ مقطع‌ تحصيلي‌ او كارداني‌ است‌ ازتحصيل‌ محروم‌ و اخراج‌ مي‌شود و در صورتي‌ كه‌ در مقطع‌ كارشناسي‌ يا كارشناسي‌ ارشد پيوسته‌ باشد براساس‌ ماده‌ 30 و تبصره‌ آن‌ مي‌تواند با اخذ مدرك‌ تحصيلي‌ مقطع‌ پائين‌ تر فارغ‌التحصيل‌ شود.

تبصره‌ 2:  دانشجوياني‌ كه‌ دوره‌ دكتري‌ عمومي‌ داروسازي‌ و كارشناسي‌ ارشد پيوسته‌ ساير رشته‌ ها كه‌ بيش‌از 135 واحد درسي‌ دوره‌ را با حداقل‌ ميانگين‌ نمرات‌ 12 گذرانده‌باشند در صورتي‌ كه‌ به‌ دلايلي‌ از تحصيل‌منع‌ شوند و يا مايل‌ به‌ ادامه‌ تحصيل‌ نباشند مي‌توانند حسب‌ درخواست‌ خود با مدرك‌ كارشناسي‌ در رشته‌داروسازي‌ يا رشته‌ مربوطه‌ فارغ‌التحصيل‌ شوند.

تبصره‌ خاص‌ دانشجويان‌ شاهد و ايثارگر وروديهاي‌ 70 به‌ بعد: دانشجويان‌ شاهد و ايثارگرمي‌توانند دروس‌ مزبور را با رعايت‌ ساير شرايط در دو نيمسال‌ تكرار كنند (مصوب‌ جلسه‌ 304 شوراي‌ عالي‌برنامه‌ ريزي‌ مورخ‌16/7/74)

استعلام‌ مربوطه‌ از وزارت‌ علوم،‌ تحقيقات‌و فن‌آوري‌‌: حذف‌ مدرك‌ معادل‌ از دانشنامه‌ كليه‌ دانش‌آموختگان‌ دوره‌هاي‌ فوق‌ ديپلم‌ و ليسانس‌، كه‌ پذيرش‌ آنان‌ در دانشگاهها و موسسات‌ آموزش‌ عالي‌ (داراي‌مجوز رسمي‌ از شوراي‌ گسترش‌ آموزش‌ عالي‌) از طريق‌ آزمون‌ سراسري‌ سازمان‌ سنجش‌ آموزش‌ كشورصورت‌ گرفته‌ و براساس‌ ماده‌ 7 آئين‌ نامه‌ آموزشي‌ دوره‌هاي‌ كارداني‌ و كارشناسي‌ مصوب‌ اسفند 1369شوراي‌ عالي‌ برنامه‌ريزي‌ با مدرك‌ معادل‌  فارغ‌التحصيل‌ شده‌اند مي‌توانند در آزمون‌ ورودي‌ مقطع‌ تحصيلي‌بالاتر شركت‌ كنند و عنوان‌ معادل‌ از دانشنامه‌ آنان‌ حذف‌ مي‌شود.

ماده‌ 66

اين‌ آئين‌ نامه‌ در 12 فصل‌، 66 ماده‌ و 48 تبصره‌ در جلسات‌ 316 الي‌ 339 شوراي‌ عالي‌برنامه‌ريزي‌ مورد بررسي‌ قرار گرفت‌ و سرانجام‌ در جلسه‌ 339 مورخ‌ 14/2/76 به‌ تصويب‌ نهايي‌رسيد‌ براي‌ آن‌دسته‌ از دانشجوياني‌ كه‌ از سال‌ تحصيلي‌77/76 وارد دانشگاهها و موسسات‌ آموزش‌ عالي‌ مي‌شوندلازم‌الاجرا است‌. از اين‌ تاريخ‌ به‌ بعد تمام‌ آئين‌ نامه‌ها، بخشنامه‌ها و دستورالعملهاي‌ مغاير با آن‌ براي‌ اين‌قبيل‌ دانشجويان‌ لغو مي‌شود.

نو آوری قرن 21 در ساخت بتنهای پیش ساخته

نو آوری قرن 21 در ساخت بتنهای پیش ساخته

در دهه های اخیر مهندسان و معماران برای دستیابی به مقاومت و پایداری سازه و همچنین الزامات طراحی از بتن پیش ساخته استفاده می کنند. برخی مزایای بتن پیش ساخته عبارتند از:

۱) مقاومت مناسبی در برابر ضربه و حریق دارند.

۲) انتخابهای هنری و زیبایی شناختی تقریبا نامحدود به لحاظ شکل ، رنگ و ... دارند .چنانچه ساختار سطحی مناسب آن برای اجرا هر نوع طراحی شرایط مناسبی را طراحی معماری فراهم می آورد.

۳) بدلیل تولید کارخانه ای آن کنترل کیفیت دقیقتری صورت می گیرد و سازگاری فوق العاده ای بین اجزاء سازه ایجاد می کند. 

۴) سرعت ساخت و اجرا بیشتر آن سبب کاهش تأخیرهای ناخواسته و کاهش قیمت تمام شده آن نسبت به سایر روشهای ساخت می گردد.

۵) بازده حرارتی عالی و مقاومت مناسب در برابر تغییرات آب و هوایی از دیگر مزایای آن است    ….

شرکت Altusgroup اخیرآ نوعی بتن پیش ساخته را برای اجزاء سازه ای و معماری ساختمانهای مسکونی و تجاری تولید کرده است. این محصول با نام «کربن کست» برای ساخت پانلهای دیواری،پانلهای معماری،پانلهای دیواری عایق و اجزاء سیستمهای ساختمانی و معماری ساختمان مناسب تر از قطعات پیش ساخته قبلی است. در کربن کست بجای استفاده از فولاد در آرماتورگذاری فرعی برای انتقال برش از شبکه فیبرهای کامپوزیتی استفاده شده است.در این نوآوری جالب توجه در تکنولوژی ساخت بتونهای پیش ساخته آرماتورگذاری مرسوم جای خود را به شبکه ای از فیبرهای کربن ضد خوردگی و با مقاومت بالا می دهد. این ابتکار سبب کاهش ضخامت مقاطع پیش ساخته و کاهش وزن اجزاء سازه ای و معماری (بار مرده) ساختمان تا ۶۶٪ می گردد. در این بتن پیش ساخته از میلگرد و کابلهای فولادی معمول برای آرماتورگذاری اصلی و از شبکه فیبرهای کربنی چسبیده به رزین با ضخامت ۱ میلی متر برای آرماتورگذاری فرعی استفاده می شود. مقاومت بالا ،دوام فوق العاده و خواص کششی بسیار خوب آن در مقایسه با میلگرد از نکات بارز این محصول است.بطوریکه در آن پوشش موثر بتنی سه چهارم اینچی تا سه اینچی در آرماتورهای فولادی به فقط یک چهارم اینچ پوشش بتنی کاهش می یابد.همچنین با استفاده از این تکنولوژی در ساخت پانلها و تیرهای T شکل کنترل ترک خوردگی انقباضی بتن (shrinkage cracking) نسبت به شبکه آرماتوری تا میزان ۵۰٪ بهبود می یابد و در پانلهای دیواری عایق بین جداره داخلی و بیرونی آن یک مقطع سازه ای کاملا مرکب ایجاد می کند.زیرا به لحاظ گرمایی کاملا عایق است. شبکه فیبرهای کربن کست همانند آنچه گاهی در مورد آرماتورهای فولادی دیده می شود زنگ نمی زند و نمای آن را بد شکل نمی کند.

کاهش وزن و ضخامت مقاطع پانلها و سپری های کربن کست سبب کاهش هزینه های حمل و نقل و نصب آن می گردد که در ساختمانهای بلند مرتبه رقم قابل توجه ای خواهد شد. علاوه بر این خاصیت عایق بودن این محصول به لحاظ صرفه جویی در مصرف انرژی و در نتیجه کاهش هزینه های بهره برداری و نگهداری ساختمان آن را به محصولی بسیار مناسب برای طراحی های سازگار با محیط زیست (environmentally friendly design ) تبدیل کرده است.

كامپوزيتها

آشنايي با كامپوزيتها

در كاربردهاي مهندسي، اغلب به تلفيق خواص مواد نياز است. به عنوان مثال در صنايع هوافضا، كاربردهاي زير آبي، حمل و نقل و امثال آنها، امكان استفاده از يك نوع ماده كه همه خواص مورد نظر را فراهم نمايد، وجود ندارد. به عنوان مثال در صنايع هوافضا به موادي نياز است كه ضمن داشتن استحكام بالا، سبك باشند، مقاومت سايشي و UV خوبي داشته باشند و .... از آنجا كه نمي توان ماده‌اي يافت كه همه خواص مورد نظر را دارا باشد، بايد به دنبال چاره‌اي ديگر بود. كليد اين مشكل، استفاده از كامپوزيتهاست. كامپوزيتها موادي چند جزئي هستند كه خواص آنها در مجموع از هركدام از اجزاء بهتر است.ضمن آنكه اجزاي مختلف، كارايي يكديگر را بهبود مي‌بخشند. اگرچه كامپوزيتهاي طبيعي، فلزي و سراميكي نيز در اين بحث مي‌گنجند، ولي در اينجا ما تنها به كامپوزيتهاي پليمري مي‌پردازيم

در كامپوزيتهاي پليمري حداقل دو جزء مشاهده مي‌شود:

1.       فاز تقويت كننده كه درون ماتريس پخش شده است.

2.       فاز ماتريس كه فاز ديگر را در بر مي‌گيرد و يك پليمر گرماسخت يا گرمانرم مي‌باشد كه گاهي قبل از سخت شدن آنرا رزين مي‌نامند.

خواص كامپوزيتها به عوامل مختلفي از قبيل نوع مواد تشكيل دهنده و تركيب درصد آنها، شكل و آرايش تقويت كننده و اتصال دو جزء به يكديگر بستگي دارد.از نظر فني، كامپوزيتهاي ليفي، مهمترين نوع كامپوزيتها مي باشند كه خود به دو دستة الياف كوتاه و بلند تقسيم مي‌شوند. الياف مي‌بايست استحكام كششي بسيار بالايي داشته، خواص ليف آن (در قطر كم) از خواص توده ماده بالاتر باشد. در واقع قسمت اعظم نيرو توسط الياف تحمل مي‌شود و ماتريس پليمري در واقع ضمن حفاظت الياف از صدمات فيزيكي و شيميايي، كار انتقال نيرو به الياف را انجام مي‌دهد. ضمناَ ماتريس الياف را به مانند يك چسب كنار هم نگه مي‌دارد و البته گسترش ترك را محدود مي‌كند. مدول ماتريس پليمري بايد از الياف پايينتر باشد و اتصال قوي بين الياف و ماتريس بوجود بياورد. خواص كامپوزيت بستگي زيادي به خواص الياف و پليمر و نيز جهت و طول الياف و كيفيت اتصال رزين و الياف دارد. اگر الياف از يك حدي كه طول بحراني ناميده مي‌شود، كوتاهتر باشند، نمي‌توانند حداكثر نقش تقويت كنندگي خود را ايفا نمايند. اليافي كه در صنعت كامپوزيت استفاده مي‌شوند به دو دسته تقسيم مي‌شوند:

 الف)الياف مصنوعي ب)الياف طبيعي.

كارايي كامپوزيتهاي پليمري مهندسي توسط خواص اجزاء آنها تعيين ميشود. اغلب آنها داراي الياف با مدول بالا هستند كه در ماتريسهاي پليمري قرار داده شدهاند و فصل مشترك خوبي نيز بين اين دو جزء وجود دارد.ماتريس پليمري دومين جزء عمده كامپوزيتهاي پليمري است. اين بخش عملكردهاي بسيار مهمي در كامپوزيت دارد. اول اينكه به عنوان يك بايندر يا چسب الياف تقويت كننده را نگه ميدارد. دوم، ماتريس تحت بار اعمالي تغيير شكل ميدهد و تنش را به الياف محكم و سفت منتقل ميكند.

سوم، رفتار پلاستيك ماتريس پليمري، انرژي را جذب كرده، موجب كاهش تمركز تنش ميشود كه در نتيجه، رفتار چقرمگي در شكست را بهبود ميبخشد.تقويت كنندهها معمولا شكننده هستند و رفتار پلاستيك ماتريس ميتواند موجب تغيير مسير تركهاي موازي با الياف شود و موجب جلوگيري از شكست الياف واقع در يك صفحه شود.بحث در مورد مصاديق ماتريسهاي پليمري مورد استفاده دركامپوزيتها به معناي بحث در مورد تمام پلاستيكهاي تجاري موجود ميباشد. در تئوري تمام گرماسختها و گرمانرمها ميتوانند به عنوان ماتريس پليمري استفاده شوند. در عمل، گروههاي مشخصي از پليمرها به لحاظ فني و اقتصادي داراي اهميت هستند.در ميان پليمرهاي گرماسخت پلياستر غير اشباع، وينيل استر، فنل فرمآلدهيد(فنوليك) اپوكسي و رزينهاي پلي ايميد بيشترين كاربرد را دارند. در مورد گرمانرمها، اگرچه گرمانرمهاي متعددي استفاده ميشوند، PEEK ، پلي پروپيلن و نايلون بيشترين زمينه و اهميت را دارا هستند. همچنين به دليل اهميت زيست محيطي، دراين بخش به رزينهاي داراي منشا طبيعي و تجديدپذير نيز، پرداخته شده است. از الياف متداول در كامپوزيتها مي‌توان به شيشه، كربن و آراميد اشاره نمود. در ميان رزينها نيز، پلي استر، وينيل استر، اپوكسي و فنوليك از اهميت بيشتري برخوردار هستند.

 در ضمن این مطلبو از وبلاگ یکی از دوستان که ایشون هم در زمینه عمران مطلب می نویسن اقتباس کردم.

+ نوشته شده در  سه شنبه دوازدهم ارديبهشت 1385ساعت 0:5  توسط عسل  |  11 نظر

بلوکهای یونولیتی

بلوك هاي يونوليتي «پلي استايرن»

مقدمه:

بلوك هاي يونوليتي «پلي استايرن» مدتي است كه براي ساختمان سازي در تهران و در آپارتمان هاي بلند به دليل سبكي و كم هزينه بودن مورد استقبال انبوه سازان (بساز بفروش هاي سابق) قرار گرفته است. اين بلوك ها در دو نوع «قابل اشتعال» و «غير قابل اشتعال» در بازار عرضه مي شوند.

وزن هر قطعه بلوك سيماني كه در ساختمان سازي به كار مي رود، ۱۵ كيلوگرم است، در حالي كه وزن بلوك هاي يونوليتي بسيار ناچيز است و تا اندازه بسيار زيادي موجب پايين آوردن وزن ساختمان مي شود.

با وجود پوشش نسوزي كه زير و روي اين بلوك را محصور كرده است، در صورت آتش سوزي در ساختمان، اين بلوك ها تنها تا ۲۰ دقيقه تاب مقاومت در برابر حرارت را دارند. ايمني اماكن مسكوني در برابر حريق و حادثه از جمله مواردي است كه بايد از نظر ايمني شهري مورد توجه قرار گيرد. در ايمني يك ساختمان موارد زيادي نقش دارد كه مي توان به مصالح به كار رفته در آن به عنوان يكي از مهم ترين موارد اشاره كرد.

معاون امور عملياتي سازمان آتش نشاني و خدمات ايمني تهران در اين باره مي گويد: بسياري از مهندسين معمار بلوك هاي يونوليتي «پلي استايرن» را به خاطر مقاوم بودن در برابر زلزله، عايق بندي و افت صدا در ساختمان سازي به كار مي برند و اين يونوليت ها به دليل كم حجم بودن و هزينه پايين در قسمت هاي مختلف ساختمان و به خصوص در كف سقف ها به كار برده مي شوند. ولي مواد شيميايي به كار رفته در اين بلوك ها غير استاندارد و بسيار زيان آور است.

گويا سازمان آتش نشاني، غيراستاندارد و خطرناك بودن اين بلوك ها را طي مكاتباتي به وزارت مسكن و مركز تحقيقات مسكن اعلام كرد تا جلوي كاربرد و استفاده آن در ساختمان سازي گرفته شود. ولي طي دو سال اخير شاهد خسارات مالي و جاني ناشي از استفاده از اين بلوك ها بوده ايم.

بلوك هاي «پلي استايرن» به دليل سبكي وزن خود، وزن نهايي ساختمان را كم مي كنند، به همين دليل در ساختمان سازي مورد استفاده قرار مي گيرند. بلوك هاي مذكور نقش باروري ندارند و به همين دليل در برابر زلزله ايمن هستند. اما اين بلوك ها، در برابر آتش به راحتي حجم خود را از دست مي دهند و تنها اشكال اين بلوك ها، كمي مقاومت در برابر حرارت و شعله وري آنها است. در صورتي كه از جنس مرغوب اين بلوك ها در ساختمان سازي استفاده شود، در برابر آتش مقاوم تر خواهند بود.

ممنوع يا مجاز:

سعيد بختياري عضو هيأت علمي «مركز تحقيقات ساختمان و مسكن» در خصوص كاربرد اين بلوك ها در ساختمان سازي به خبرنگار ايرنا، گفت: هنوز ما تجربه لازم و كافي در زمينه استاندارد بلوك هاي يونوليتي «پلي استايرن» نداريم و چون به نتيجه قطعي در اين زمينه نرسيده ايم، نمي توانيم ادعا كنيم كاربرد اين مصالح در تمامي ساختمان ها ممنوع و يا مجاز است و در حال حاضر استانداردها، ضوابط، تجهيزات و آزمايشگاه هاي مربوط به استاندارد كردن اين بلوك ها فراهم شده است.

در ايران نه تنها اين نوع از مصالح ساختماني بلكه تعداد بي شماري از مصالح ساختماني مورد استفاده قرار مي گيرد كه از استانداردهاي اجباري برخوردار نيستند و همچنان در ساختمان سازي به كار مي روند.

با توجه به بحران خيز بودن تهران در ساختمان سازي نبايد از بلوك هاي قابل اشتعال استفاده شود و نوع غيرقابل اشتعال اين بلوك ها نيز با رعايت ضوابط محدود شود تا از حريق هاي گسترده در ساختمان ها جلوگيري شود. همچنين انبار و نگهداري اين مواد به دليل واكنش هايي كه ممكن است داشته باشند، بسيار خطرناك است و تاكنون شاهد مواردي از حريق انبار اين بلوك ها بوده ايم.

جالب اينكه اين بلوك ها برخلاف تصور و ذهنيت برخي از كارشناسان، به دليل يكپارچه نبودن در برابر ضربه كوبه اي اثرات مثبت ندارند و بر عكس در تقويت صدا اثرگذار خوبي هستند.

ترديد در عايق بودن

يك مقام مسئول در موسسه استاندارد نيز در خصوص وضعيت استاندارد بلوك هاي «پلي استايرن» گفت: تدوين استاندارد اين بلوك هاي ساختماني به دليل تاييد خطرناك و سمي بودن، در اولويت كاري برنامه هاي اين موسسه قرار گرفته است.

او مي گويد: نشست ها و جلسات متعددي در خصوص بررسي اين موضوع تاكنون با حضور موسسه استاندارد، وزارت مسكن و وزارت صنايع در مركز تحقيقات وزارت مسكن برگزار شده است و در جلسه نهايي كه به همين منظور در اوايل خرداد ماه سال جاري در اين مركز تشكيل شد، تصميمات قطعي و نهايي در خصوص اجباري شدن استاندارد بلوك هاي «پلي استايرن» گرفته و اعلام شد.

اين مقام مسئول در موسسه استاندارد افزود: در صورت اجباري شدن استاندارد اين بلوك ها، وزارت مسكن اخطار لازم را به كليه سازمان هاي درگير با كاربرد اين مصالح خواهد داد تا جلوي استفاده و كاربرد اين بلوك ها گرفته شود.

مسئول گروه كارشناسان صوت مركز تحقيقات وزارت مسكن نيز در خصوص كاربرد بلوك هاي يونوليتي «پلي استايرن» در ساختمان با انگيزه كاهش و افت صدا مي گويد: اين بلوك ها نمي توانند تاثيري در كاهش صدا داشته باشند اگر چه در ساخت اين بلوك ها يونوليت به كار رفته است ولي تنها به اين دليل نمي تواند عايق صوت باشد و شاهديم كه به راحتي صدا را از خود عبور مي دهند. براي كاهش صوت به چگالي نياز است و بلوك هاي سيماني از چگالي بالايي برخوردار هستند. يونوليت جاذب صوتي بهتري نسبت به بتون است و عايق صوت برتري محسوب نمي شود و به همين دليل يونوليت به تنهايي تاثيري در افت صوت ندارد.

به گفته كارشناسان تنها در صورتي كه بين ديوار دو جداره يونوليت به كار رود، افت صوتي افزايش مي يابد.

همچنين عايق هاي حرارتي هم به تنهايي عايق صوت نيستند و در صورتي كه داخل سيستم قرار بگيرند، مي توانند موجب كاهش صوت شوند

نو آوری قرن 21 در ساخت بتنهای پیش ساخته

۱) مقاومت مناسبی در برابر ضربه و حریق دارند.

۲) انتخابهای هنری و زیبایی شناختی تقریبا نامحدود به لحاظ شکل ، رنگ و ... دارند .چنانچه ساختار سطحی مناسب آن برای اجرا هر نوع طراحی شرایط مناسبی را طراحی معماری فراهم می آورد.

۳) بدلیل تولید کارخانه ای آن کنترل کیفیت دقیقتری صورت می گیرد و سازگاری فوق العاده ای بین اجزاء سازه ایجاد می کند. 

۴) سرعت ساخت و اجرا بیشتر آن سبب کاهش تأخیرهای ناخواسته و کاهش قیمت تمام شده آن نسبت به سایر روشهای ساخت می گردد.

۵) بازده حرارتی عالی و مقاومت مناسب در برابر تغییرات آب و هوایی از دیگر مزایای آن است    ….

شرکت Altusgroup اخیرآ نوعی بتن پیش ساخته را برای اجزاء سازه ای و معماری ساختمانهای مسکونی و تجاری تولید کرده است. این محصول با نام «کربن کست» برای ساخت پانلهای دیواری،پانلهای معماری،پانلهای دیواری عایق و اجزاء سیستمهای ساختمانی و معماری ساختمان مناسب تر از قطعات پیش ساخته قبلی است. در کربن کست بجای استفاده از فولاد در آرماتورگذاری فرعی برای انتقال برش از شبکه فیبرهای کامپوزیتی استفاده شده است.در این نوآوری جالب توجه در تکنولوژی ساخت بتونهای پیش ساخته آرماتورگذاری مرسوم جای خود را به شبکه ای از فیبرهای کربن ضد خوردگی و با مقاومت بالا می دهد. این ابتکار سبب کاهش ضخامت مقاطع پیش ساخته و کاهش وزن اجزاء سازه ای و معماری (بار مرده) ساختمان تا ۶۶٪ می گردد. در این بتن پیش ساخته از میلگرد و کابلهای فولادی معمول برای آرماتورگذاری اصلی و از شبکه فیبرهای کربنی چسبیده به رزین با ضخامت ۱ میلی متر برای آرماتورگذاری فرعی استفاده می شود. مقاومت بالا ،دوام فوق العاده و خواص کششی بسیار خوب آن در مقایسه با میلگرد از نکات بارز این محصول است.بطوریکه در آن پوشش موثر بتنی سه چهارم اینچی تا سه اینچی در آرماتورهای فولادی به فقط یک چهارم اینچ پوشش بتنی کاهش می یابد.همچنین با استفاده از این تکنولوژی در ساخت پانلها و تیرهای T شکل کنترل ترک خوردگی انقباضی بتن (shrinkage cracking) نسبت به شبکه آرماتوری تا میزان ۵۰٪ بهبود می یابد و در پانلهای دیواری عایق بین جداره داخلی و بیرونی آن یک مقطع سازه ای کاملا مرکب ایجاد می کند.زیرا به لحاظ گرمایی کاملا عایق است. شبکه فیبرهای کربن کست همانند آنچه گاهی در مورد آرماتورهای فولادی دیده می شود زنگ نمی زند و نمای آن را بد شکل نمی کند.

کاهش وزن و ضخامت مقاطع پانلها و سپری های کربن کست سبب کاهش هزینه های حمل و نقل و نصب آن می گردد که در ساختمانهای بلند مرتبه رقم قابل توجه ای خواهد شد. علاوه بر این خاصیت عایق بودن این محصول به لحاظ صرفه جویی در مصرف انرژی و در نتیجه کاهش هزینه های بهره برداری و نگهداری ساختمان آن را به محصولی بسیار مناسب برای طراحی های سازگار با محیط زیست (environmentally friendly design ) تبدیل کرده است.

كامپوزيتها

آشنايي با كامپوزيتها

در كاربردهاي مهندسي، اغلب به تلفيق خواص مواد نياز است. به عنوان مثال در صنايع هوافضا، كاربردهاي زير آبي، حمل و نقل و امثال آنها، امكان استفاده از يك نوع ماده كه همه خواص مورد نظر را فراهم نمايد، وجود ندارد. به عنوان مثال در صنايع هوافضا به موادي نياز است كه ضمن داشتن استحكام بالا، سبك باشند، مقاومت سايشي و UV خوبي داشته باشند و .... از آنجا كه نمي توان ماده‌اي يافت كه همه خواص مورد نظر را دارا باشد، بايد به دنبال چاره‌اي ديگر بود. كليد اين مشكل، استفاده از كامپوزيتهاست. كامپوزيتها موادي چند جزئي هستند كه خواص آنها در مجموع از هركدام از اجزاء بهتر است.ضمن آنكه اجزاي مختلف، كارايي يكديگر را بهبود مي‌بخشند. اگرچه كامپوزيتهاي طبيعي، فلزي و سراميكي نيز در اين بحث مي‌گنجند، ولي در اينجا ما تنها به كامپوزيتهاي پليمري مي‌پردازيم

در كامپوزيتهاي پليمري حداقل دو جزء مشاهده مي‌شود:

1.       فاز تقويت كننده كه درون ماتريس پخش شده است.